आज नेपालभर जनैपूर्णिमा पर्व धार्मिक श्रद्धा र उत्साहका साथ मनाइँदै छ। हिन्दु धर्मावलम्बीहरूका लागि यो पर्व विशेष महत्त्व राख्छ, जसलाई रक्षाबन्धन र ऋषितर्पणीको रूपमा पनि चिनिन्छ। साउन शुक्ल पूर्णिमाको दिन मनाइने यो पर्वमा जनै (यज्ञोपवीत) परिवर्तन गर्ने, राखी बाँध्ने र तागाधारीहरूले ऋषिलाई तर्पण गर्ने परम्परा रहेको छ। नेपालका विभिन्न मन्दिरहरू, विशेष गरी पशुपतिनाथ, गोकर्णेश्वर, बागलुङको कालिका मन्दिर र जनकपुरको गङ्गा सागरमा भक्तजनहरूको ठुलो भीड लागेको छ।
जनपूर्णिमाको धार्मिक महत्त्व निकै गहिरो छ। तागाधारी समुदायले यो दिन पुरानो जनै फेरेर नयाँ जनै धारण गर्छन्, जसलाई पवित्र मन्त्रद्वारा अभिमन्त्रित गरिन्छ। यो कार्यले शारीरिक, मानसिक र आध्यात्मिक शुद्धता प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ। वैदिक परम्पराअनुसार, ब्राह्मण, क्षेत्री र वैश्य समुदायले जनै धारण गरी वेद र मन्त्रहरूको साधना गर्छन्। साथै, यो दिन ऋषिहरूप्रति सम्मान व्यक्त गर्न तर्पण र पितृ तर्पण गर्ने चलन छ, जसले पुण्य प्राप्त हुने धार्मिक मान्यता छ। पशुपतिनाथ र गोकर्णेश्वर मन्दिरमा आज बिहानैदेखि हजारौँ भक्तजनहरूले तर्पण र पूजा-अर्चना गरेका छन्।
रक्षाबन्धनको रूपमा यो पर्वले दाजुभाइ र दिदीबहिनीबिचको प्रेम र संरक्षणको बन्धनलाई प्रतीक बनाउँछ। दिदीबहिनीहरूले आफ्ना दाजुभाइको नाडीमा राखी बाँधेर दीर्घायु, सुख र समृद्धिको कामना गर्छन्, भने दाजुभाइले बहिनीको रक्षा र सहयोग गर्ने वाचा गर्छन्। काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुरलगायतका सहरहरूमा रङ्गीचङ्गी राखीहरूको बजारमा विशेष चहलपहल देखिएको छ। गाउँघरमा पनि यो परम्पराले सामाजिक सद्भाव र पारिवारिक एकतालाई मजबुत बनाएको छ।
नेपालको तराई क्षेत्रमा यो पर्वलाई विशेष रूपमा रक्षाबन्धनको रूपमा मनाइन्छ। जनकपुरको गङ्गा सागर र धनुषा धाममा भक्तजनहरूले स्नान, दान र पूजा गरेर पर्व मनाइरहेका छन्। त्यस्तै, पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा पनि यो पर्वको रौनक उत्तिकै छ। यो दिन क्वाँटी खाने परम्पराले पनि स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले महत्त्व राख्छ। विभिन्न गेडागुडी मिसाएर बनाइने क्वाँटीले शरीरलाई पोषण प्रदान गर्ने र बर्सातको समयमा रोग प्रतिरोधक क्षमता बढाउने विश्वास गरिन्छ।
विभिन्न समुदाय र संस्कृतिहरूले आ-आफ्नै तरिकाले यो पर्व मनाउँदा नेपालको सांस्कृतिक विविधता झल्किन्छ।
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
स्वतन्त्र समाचार सेवा / INS का अन्य पोस्टहरु:
- मावि सञ्चालन नभए सयौँ विद्यार्थीको भविष्य अन्योलमा: राज्यको ध्यान कहिले जाने?
- पुल नहुँदा अस्थायी डाइभर्सनकै भर: बाढी आउनासाथ ठप्प हुन्छ पाँचथरको यातायात
- चरा संरक्षणमार्फत पर्यावरणीय सन्तुलन र पर्यटन विकासको बहस
- जर्मन सरकारको अनुदानमा धुलिखेल खानेपानीको पुन:निर्माण
- आजको लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर
- आजको मौसम:चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना
- श्रमदानबाट ठडियो धरानमा ज्येष्ठ नागरिक उद्यान
- नेपालगन्ज भन्सार: दस महिनामा ६८.२ प्रतिशत मात्र राजस्व संकलन
- समुद्री स्रोतको दिगो संरक्षण र अन्तर्राष्ट्रिय दिवस
- आज विश्व वातावरण दिवस