एजेन्सी 
अमेरिकाले भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलास मदुरो र उनका सरकारका उच्च पदाधिकारीहरूले नेतृत्व गरेको दाबी गर्ने ‘कार्टेल डे लोस सोल्स’ (स्पेनिसमा ‘सूर्यहरूको कार्टेल’) लाई विदेशी आतङ्कवादी सङ्गठन घोषित गरेको छ। एउटा संगठनलाई आतङ्कवादी समूह घोषणा गर्दा अमेरिकी कानुन प्रवर्तन र सैन्य एजेन्सीहरूलाई यसलाई लक्षित गरी भत्काउन व्यापक अधिकार दिइन्छ।
पछिल्ला महिनाहरूमा अमेरिकाले मदुरोमाथि दबाब बढाउँदै आएको छ र गत वर्षको निर्वाचनलाई व्यापक रूपमा धाँधलीपूर्ण ठहर गर्दै उनको सरकारलाई अवैध भनेको छ। यो घोषणाले दबाब थप्ने अर्को माध्यम बनेको छ।
तर कार्टेल डे लोस सोल्स वास्तवमा अस्तित्वमा छ कि छैन भन्ने प्रश्नहरू उठेका छन् । भेनेजुएलाको विदेश मन्त्रालयले यो घोषणालाई “नयाँ र हास्यास्पद झूट” भनेर “पूर्ण रूपमा, दृढतापूर्वक र पूर्ण रूपमा अस्वीकार” गरेको छ। अनुमानित रूपमा भेनेजुएलाका आन्तरिक तथा न्याय मन्त्री डियोसदाडो काबेलोले यसलाई लामो समयदेखि “कल्पना” भनेका छन्।
कार्टेलका उच्च पदाधिकारी मध्ये एक भएको आरोप लागेका काबेलोले अमेरिकी अधिकारीहरूलाई यो बहानामा आफूहरूलाई नराम्रा ठान्नेहरूलाई लक्षित गर्ने भनेर आरोप लगाएका छन्। “जहिले पनि कसैले उनीहरूलाई झट्का दिन्छ, तब उनीहरूले कार्टेल डे लोस सोल्सको प्रमुख भनेर नाम दिन्छन्,” उनले अगस्टमा भनेका थिए।
भेनेजुएलाको छिमेकी देश कोलम्बियाका वामपन्थी राष्ट्रपति गुस्टावो पेत्रोले पनि कार्टेलको अस्तित्वलाई अस्वीकार गरेका छन्। “यो दक्षिणपन्थीहरूको काल्पनिक बहाना हो जसले उनीहरूको आज्ञा नमान्ने सरकारहरूलाई ढाल्न खोज्छन्,” उनले अगस्टमा एक्समा लेखेका थिए। तर अमेरिकी विदेश मन्त्रालय कार्टेल डे लोस सोल्स न केवल अस्तित्वमा छ तर यसले “भेनेजुएलाको सेना, गुप्तचर, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकालाई भ्रष्ट बनाएको” भन्ने कुरामा अडिग छ।
बिबिसीले परामर्श गरेका विशेषज्ञहरूका अनुसार सत्य काहीँ बिचमा छ।
अमेरिकी सरकारले निकोलास मदुरोले कार्टेल डे लोस सोल्सको नेतृत्व गर्ने कुराको दाबी गर्दै आएको छ।
‘कार्टेल डे लोस सोल्स’ शब्द सन् १९९० को सुरुमा उदय भएको थियो।
यो शब्दलाई भेनेजुएलाका सञ्चार माध्यमहरूले भेनेजुएलाको राष्ट्रिय गार्डको प्रतिनिधित्व गर्ने नार्कोटिक्स विरुद्धका कारबाहीका लागि जिम्मेवार जनरलविरुद्ध लागेका लागू औषध तस्करीका आरोपहरू पछि गढेका थिए। यो जनरलहरूले आफ्नो काँधमा लगाउने सूर्य आकारको चिन्हलाई सङ्केत गर्दथ्यो।
अमेरिकामा सङ्गठित अपराधका विशेषज्ञ तथा इनसाइट क्राइमका उप-कन्टेन्ट निर्देशक माइक लासुसाले भन्छन् -” यो नाम चाँडै नै लागू औषध तस्करीसँग जोडिएका सबै भेनेजुएलाका अधिकारीहरूका लागि प्रयोग हुन थाल्यो, चाहे ती अधिकारीहरू एउटै सङ्गठनका सदस्य नभए पनि।”
मेक्सिकोको युनाम विश्वविद्यालयका सङ्गठित अपराधका विशेषज्ञ राउल बेनिटेज-मानाउले भन्छन् – “समूहका क्रियाकलापहरू सन् १९८० को अन्त्य र १९९० को सुरुमा कोलम्बियामा भएका विकासहरूको प्रतिक्रियामा सुरु भएका थिए, जुन कोकेनको विश्वको सबैभन्दा ठुलो उत्पादक हो।” त्यति बेला कोलम्बियाको समान नामको सहरमा आधारित शक्तिशाली मेडेलिन कार्टेललाई खतम पारिएको थियो र देशमा प्रमुख नार्कोटिक्स विरुद्धको लडाई फलदायी हुँदै थियो।
“सोल्स” (सूर्यहरू) नाम भेनेजुएलाका जनरलहरूले आफ्नो युनिफर्मको काँधमा लगाउने सूर्य आकारको चिन्हबाट आएको हो।
स्थापित तस्करी मार्गहरू दबाबमा परेपछि बेनिटेज-मानाउका अनुसार, कार्टेल डे लोस सोल्सले कोलम्बियाबाट कोकेन ढुवानी गर्न वैकल्पिक तरिकाहरू प्रदान गर्न थाल्यो। यो पछि ह्युगो चाभेज राष्ट्रपति भएको प्रारम्भिक वर्षहरूमा मजबुत बन्यो जसले वामपन्थी राष्ट्रपति सन् १९९९ देखि आफ्नो मृत्यु सन् २०१३ सम्म भेनेजुएला नेतृत्व गरे। विशेषज्ञ राउल बेनिटेज-मानाउका अनुसार चाभेजलाई अमेरिकालाई चुनौती दिन मन पर्थ्यो र उनले भेनेजुएलाको सेना र अमेरिकाबिच सबै सैन्य सहयोग सम्बन्धहरू काटिदिएका थिए। अमेरिकी लागू औषध प्रवर्तन प्रशासन (डीईए) को निगरानी बिना, “केही भेनेजुएलाका सेना अधिकारीहरूले अपराधीहरूसँग व्यवसाय गर्न स्वतन्त्र महसुस गरे,” बेनिटेज-मानाउले भन्छन्।
विशेषज्ञ राउल बेनिटेज-मानाउ थप भन्छन् – “आफ्नो लडाइँको आर्थिक भार मुख्य रूपमा कोकेन तस्करीबाट पोषण गर्ने कोलम्बियाका वामपन्थी फार्क गुरिल्लाहरूप्रति चाभेजको सहानुभूति थियो । त्यसैले गर्दा केही लागू औषध तस्करीलाई भेनेजुएलाबाट पुनर्निर्देशन गर्ने कारक थियो।” देशमा सैन्य दबाबको सामना गर्दै गुरिल्ला समूहले केही कारबाहीहरू भेनेजुएलामा स्थानान्तरण गर्यो, जसलाई थाहा थियो कि भेनेजुएलाका राष्ट्रपतिले “उनीहरूलाई वामपन्थी वैचारिक सहयोगीको रूपमा हेर्थे,” बेनिटेज-मानाउले व्याख्या गर्छन्।
भेनेजुएलामा कार्यरत पूर्व डीईए एजेन्ट वेस्ली टेबरको अनुसार फार्कले न केवल “भेनेजुएलामा सुरक्षित आश्रय” पायो तर पनि धेरै सरकारी अधिकारीहरू, “सडक स्तरका प्रहरीदेखि सैन्य उड्डयनसम्म,” चाँडै नै उनका लागू औषध तस्करीका साझेदार बने। एकसाथ, उनीहरूले “अमेरिकालाई सयौँ टन कोकेनले बाढी मार्न थाले,” उनी भन्छन्।
पूर्व गुप्तचर प्रमुख ह्युगो कार्भाजलले अमेरिकामा लागू औषध तस्करी र नार्को-आतंकवाद सम्बन्धी आरोपहरूमा दोषी ठहरिएका छन्।
निर्देशक माइक लासुसा अनुसार त्यसपछि कार्टेल डे लोस सोल्स अन्य लागू औषध नेटवर्कहरूबाट फरक छ किनकि यसमा औपचारिक संरचना छैन। यो कुनै समूह नै होइन, तर “व्यापक भ्रष्टाचारको प्रणाली” हो, उनी भन्छन्। उनका अनुसार यो राष्ट्रपति चाभेजका उत्तराधिकारी निकोलास मदुरोको नेतृत्वमा भेनेजुएलालाई घेरेको आर्थिक सङ्कटले इन्धन दिएको छ। “मदुरो शासनले सुरक्षा बलहरूलाई उचित तलब दिन सक्दैन र उनीहरूको वफादारी कायम राख्न लागू औषध तस्करहरूबाट घूस स्वीकार गर्न दिन्छ,” लासुसाले व्याख्या गर्छन्।
भेनेजुएलाका प्रमुख प्रवेश र निकास बिन्दुहरू जस्तै विमानस्थलहरू नियन्त्रण गर्ने मध्यम र निम्न स्तरका अधिकारीहरूले कार्टेल डे लोस सोल्स गठन गर्छन्। बेनिटेज-मानाउले भन्छन् – “उनीहरू लागू औषध प्रवाहलाई सुविधाजनक बनाउन प्रमुख स्थानमा छन्।”
तर अमेरिकी अधिकारीहरू अडिग छन् कि कार्टेल डे लोस सोल्सका स्पर्शहरू मदुरो सरकारका उच्चतम स्तरहरूमा पुग्छन् जसमा राष्ट्रपति स्वयं पनि छन्। सन् २०२० मा, अमेरिकी न्याय विभागले मदुरो र १४ अन्यलाई सशस्त्र कोलम्बियाली समूहहरूसँग मिलेर अमेरिकामा कोकेन ढुवानी गर्ने षड्यन्त्र गरेको आरोप लगायो।उच्च पदाधिकारीहरूमा रक्षा मन्त्री भ्लादिमिर पाड्रिनो र भेनेजुएलाको सर्वोच्च अदालतका पूर्व प्रमुख माइकेल मोरेनो थिए।
अभियोगमा अमेरिकी सरकारी वकिलहरूले कम्तीमा सन् १९९९ देखि कार्टेल डे लोस सोल्सलाई मदुरो आन्तरिक मन्त्री डियोसदाडो काबेलो, पूर्व सैन्य गुप्तचर प्रमुख ह्युगो कार्भाजल र पूर्व जनरल क्लिभर अल्काला द्वारा नेतृत्व गरिएको दाबी समेत गरेका थिए। उनीहरूले भन्छन् कि भेनेजुएलाका सैन्य पूर्व उच्च पदाधिकारी अधिकारीहरू बाट प्राप्त जानकारीले यो पुष्टि गर्छ।
ह्युगो चाभेजका पूर्व सुरक्षा प्रमुख लियाम्सी सलाजारले सन् २०१४ मै अमेरिकी अधिकारीहरूलाई कार्टेल डे लोस सोल्सबारे जानकारी दिएका थिए। डीईएको सहयोगमा भेनेजुएलाबाट भागेका सलाजारले आन्तरिक मन्त्री काबेलोले कार्टेल डे लोस सोल्सको नेतृत्व गरेको भनेका थिए। काबेलोले यो आरोप अस्वीकार गरे, यो “अन्तर्राष्ट्रिय षड्यन्त्र” को भाग हो भनेर तर्क गरे। तर पूर्व भेनेजुएलाका अधिकारीहरूबाट आरोपहरू आइरहे।
सन् २०२० मा जनरल अल्कालाले मदुरो सरकारसँग मतभेद पछि डीईए एजेन्टहरूलाई आत्मसमर्पण गरे र फार्क र उनका कोकेन तस्करी कारबाहीहरूलाई समर्थन गरेकोमा दोष स्वीकारेका थिए ।
वर्षको सुरुमा मदुरोसँग असहमति पछि भेनेजुएलाबाट भागेका पूर्व भेनेजुएलाका गुप्तचर प्रमुख कार्भाजलले पनि अमेरिकी अदालतमा लागू औषध तस्करी र नार्को-आतंकवादका आरोपहरूमा दोष स्वीकारेका थिए । कार्भाजललाई ‘एले पोलो’ (द चिकन) भनेर चिनिने सङ्घीय सरकारको वकिलले सुनुवाइका क्रममा भने- “वर्षौँदेखि उनले र कार्टेल डे लोस सोल्सका अन्य अधिकारीहरूले कोकेनलाई हतियारको रूपमा प्रयोग गरे। न्यु योर्क र अन्य अमेरिकी सहरहरूमा कोकेनको बाढी गरे” ।
अमेरिकाले राष्ट्रपति निकोलास मदुरो र आन्तरिक मन्त्री डियोसदाडो काबेलोको गिरफ्तारीमा सहयोग गर्ने सूचनाका लागि पनि पुरस्कार घोषणा गरेको छ।
मदुरो र आन्तरिक मन्त्री काबेलो भेनेजुएलामा नै छन् तर अमेरिकाले हालै उनीहरूको समातेको जानकारी दिने पुरस्कारलाई क्रमशः पचास मिलियन डलर र पच्चीस मिलियन डलर पुर्याएको छ।
यद्यपि मदुरो सरकारले लागू औषध तस्करीका आरोपहरूलाई अमेरिकाले मदुरोलाई हटाउन उचित ठहराउनको लागि प्रयास भनेर लामो समयदेखि खारेज गर्दै आएको छ।
सोमबार जारी विज्ञप्तिमा भेनेजुएलाका विदेश मन्त्रालयले कार्टेल डे लोस सोल्सलाई आतङ्कवादी सङ्गठन घोषणा गर्नुलाई “हास्यास्पद कल्पना” भनेको छ। विज्ञप्तिले कार्टेल डे लोस सोल्स “अस्तित्वहीन” छ र यो कदम “भेनेजुएलाविरुद्ध अवैध र अनैतिक हस्तक्षेपलाई उचित ठहराउनका लागि घिनलाग्दो झूट” हो भन्ने कुरामा जोड दियो ।
श्रोत:बीबीसी
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
एजेन्सी का अन्य पोस्टहरु:
- भेनेजुएला कसले चलाउने र अब के हुन्छ?
- अमेरिकाले मदुरोलाई न्यु योर्क ल्यायो : ट्रम्प भन्छन्, ‘अमेरिकाले भेनेजुएला चलाउनेछ’
- अमेरिकाको भेनेजुएलामाथि आक्रमण : मदुरो पक्राउ, विभिन्न देशहरू बाट मिश्रित प्रतिक्रिया
- इरानमा प्रदर्शनकारी मारिए अमेरिका हस्तक्षेप गर्छ : ट्रम्पको चेतावनी
- जापानलाई उछिन्दै भारत बन्यो विश्वको चौथो ठूलो अर्थतन्त्र
- स्विजरल्यान्डको स्की रिसोर्ट बारमा आगलागी: ४० जनाको मृत्यु, ११५ घाइते
- डिजिटल युगले डेनमार्कको हुलाक सेवालाई ऐतिहासिक अन्त्य
- ट्रम्प र नेतन्याहुबिच फ्लोरिडाको मार-ए-लागोमा भेट, मध्यपूर्व मुद्दामा छलफल
- टेक अर्बपतिहरू र युरोपमा बढिरहेको चरम दक्षिणपन्थको सम्बन्ध
- ट्रम्प र जेलेन्स्कीबिच फ्लोरिडामा भेटवार्ता : युक्रेन–रुस शान्ति प्रक्रियामा प्रगति तर केहि मुद्दा बाँकी
