स्वतन्त्र समाचार सेवा / INS 
काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा स्नातक तह (तेस्रो वर्ष) अध्ययनरत विद्यार्थी सहजराज मल्लले हस्तलिखित देवनागरी लिपि पहिचान गर्ने अत्याधुनिक एआई मोडेल ‘मल्लनेट’ विकास गरेका छन्। यो मोडेलसम्बन्धी उनको अनुसन्धान पत्र विश्व प्रसिद्ध जर्नल साईन्टिफिक रिपोर्टस को नेचर भागमा प्रकाशन पनि भएको छ।
मल्लनेटले देवनागरी अक्षरहरू ९९.७१% शुद्धताका साथ चिन्न सक्छ, जुन यसअघिका उत्कृष्ट मोडेलको ९९.७२% सँग निकट छ। तर सबैभन्दा ठुलो विशेषता : यसले ५६.४१% कम प्यारामिटर (मात्र १ करोड ७० लाख) प्रयोग गरेर यो नतिजा निकालेको छ। यसले कम क्षमताका डिभाइसमा पनि प्रभावकारी रूपमा चलाउन सकिन्छ।
मोडेलमा होमोजिनियस फिल्टर क्याप्सुल (HFC) र रेसिड्युअल ब्लक जस्ता नयाँ प्रविधि प्रयोग गरिएको छ, जसले उस्तै देखिने अक्षरहरू (‘क’ र ‘ख’ जस्ता) बिचका सूक्ष्म भिन्नता पनि स्पष्ट पहिचान गर्छ। अनुसन्धानका लागि ९२ हजार देवनागरी अक्षरका इमेज भएको डेटा सेट प्रयोग गरिएको थियो।
यो सफलता नेपाली, हिन्दी, मराठी लगायत देवनागरी लिपि प्रयोग हुने भाषाका हस्तलिखित दस्ताबेज डिजिटलाइजेशन र सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षणमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिन सक्छ। मल्लले यसअघि क्वान्टम मेसिन लर्निङ र स्टक मार्केट पूर्वानुमानमा पनि अनुसन्धान गरेका छन्। मल्लनेटको कोड गिटहबमा सार्वजनिक गरिएको छ।
भविष्यमा यो प्रविधि ट्राफिक नम्बर प्लेट पहिचान, पुराना कागजात स्क्यानिङ र अन्य क्षेत्रीय भाषामा पनि प्रयोग हुन सक्छ।
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
स्वतन्त्र समाचार सेवा / INS का अन्य पोस्टहरु:
- जुनार खेतीबाट दोहोरो कमाइ, विदेशबाट फर्केका युवाको नयाँ बाटो
- त्रिविको आग्रह : समस्या वार्ता र संवादबाट समाधान गरौँ, हडताल-तोडफोड नगर्नू
- सहिद दिवसमा व्यास नगर अल्ट्रा म्याराथन
- शक्तिराष्ट्रहरूले विश्व सहयोगलाई कमजोर पार्दै : गुटेर्रेस
- आजबाट राष्ट्रिय सभाको अधिवेशन
- लोपोन्मुख पुर्ख्यौली संस्कृति जोगाउन, मालिका गाउँपालिकामा ऐतिहासिक प्रतियोगिता
- बागमती प्रदेश सरकारको बजेट कार्यान्वयन कमजोर
- आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट निर्माण प्रक्रिया सुरु
- फागुन २१ निर्वाचन : तनहुँमा निर्वाचन प्रहरी भर्नामा कम चासो, समय थप
- मस्कको आफ्नै बच्चाकी आमाद्वारा एक्सएआई ग्रोक विरुद्ध मुद्दा दायर
