इरान र अमेरिकाबिच ओमानमा आणविक वार्ता हुँदै

इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबिच यसै शुक्रबार ओमानमा उच्चस्तरीय आणविक वार्ता हुने भएको छ। इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराक्चीले बुधवार ओमानको राजधानी मस्कटमा वार्ता हुने पुष्टि गरेका हुन्। यो वार्ता यस्तो समयमा हुन लागेको छ जब इरानमा हालै भएका प्रदर्शनहरूमाथि सरकारले गरेको दमन र क्षेत्रीय सुरक्षाका कारण दुई देशबिचको तनाव चरम सीमामा छ।

यसअघि यो वार्ता टर्कीमा हुने तय भएको थियो। तर, इरानी अधिकारीहरूले वार्ताको ढाँचा र विषयवस्तुमा परिवर्तन खोजेपछि अन्तिम समयमा ओमानलाई नयाँ स्थलको रूपमा चुनिएको हो। इरानले यो वार्ता विशेष गरी आफ्नो ‘आणविक कार्यक्रम’मा मात्र केन्द्रित होस् भन्ने चाहेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले पनि ओमानमा हुने वार्तामा सहभागी हुने पुष्टि गरेको छ। ह्वाइट हाउसका अनुसार केही अरब र मुस्लिम राष्ट्रका नेताहरूले ट्रम्प प्रशासनलाई वार्ताबाट पछि नहट्न आग्रह गरेपछि अमेरिका यसमा सहमत भएको हो। यद्यपि, ह्वाइट हाउसले यो वार्ता सफल हुनेमा आफूहरू “निकै शङ्कास्पद” रहेको बताएको छ।

इरान र अमेरिकाबिचको वर्तमान तनावको पृष्ठभूमिमा मुख्य तीन वटा कारणहरू देखिएका छन्। पहिलो कारण, गत महिना इरानमा भएका देशव्यापी विरोध प्रदर्शनहरूमाथि तेहरान सरकारले गरेको रक्तपातपूर्ण दमन हो, जसको कडा विरोध गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरान विरुद्ध बल प्रयोग गर्न सकिने चेतावनी दिएपछि दुई देशको सम्बन्ध थप बिग्रिएको छ।

दोस्रो प्रमुख कारण आणविक हतियारको त्रास रहेको छ; अमेरिकाले इरानलाई आणविक हतियार विकास गर्नबाट पूर्ण रूपमा रोक्न कडा सम्झौताको माग गरिरहेको भए पनि इरानले भने आफ्नो आणविक कार्यक्रम विशुद्ध शान्तिपूर्ण रहेको दाबी गर्दै आएको छ। यसका साथै, क्षेत्रीय सुरक्षाको मुद्दाले पनि सैन्य मुठभेडको जोखिम बढाएको छ, जहाँ हालै मात्र अमेरिकी लडाकु विमानले इरानी ड्रोनलाई खसालेको थियो र हर्मुज जलसन्धिमा इरानी डुङ्गाहरूले अमेरिकी जहाजहरूलाई अवरोध पुर्‍याउन खोज्दा दुई शक्तिबिचको तनाव चरम बिन्दुमा पुगेको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियोले यो वार्ता आणविक मुद्दामा मात्र सीमित नभई इरानको ब्यालेस्टिक मिसाइल कार्यक्रम, क्षेत्रीय प्रोक्सी नेटवर्कहरू र त्यहाँका जनतामाथि भइरहेको व्यवहारका बारेमा पनि हुनुपर्ने धारणा राखेका छन्। अर्कोतर्फ, इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानले आफ्नो विदेश मन्त्रालयलाई अमेरिकासँग “न्यायोचित र समतामूलक” वार्ता गर्न निर्देशन दिएका छन्, जसलाई सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको पनि समर्थन रहेको मानिएको छ।

यो वार्तालाई मध्यपूर्वमा हुनसक्ने ठुलो सैन्य टकराव टार्ने अन्तिम प्रयासका रूपमा हेरिएको छ। ओमानले लामो समयदेखि यी दुई कट्टर प्रतिद्वन्द्वीबिच मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेल्दै आएको छ।

श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार

स्वतन्त्र समाचार सेवा / INS का अन्य पोस्टहरु:
Independent News Service (INS)

सम्पर्क
आदर्श मार्ग, थापाथली, काठमाडौ
इमेल : freedomnews2022@gmail.com

सोसल मिडिया

© 2021 Freedom News Service Pvt Ltd. All rights reserved

Copy link