विगत पाँच हप्तादेखि जारी तनाव र सम्भावित ठुलो सैन्य आक्रमणको जोखिमका बिच संयुक्त राज्य अमेरिका र इरान दुई साता लामो अस्थायी युद्धविरामका लागि सहमत भएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि आक्रमण गर्ने आफ्नो अन्तिम समयसीमा सकिनु केही घण्टा अघि मात्र यो घोषणा गरेका हुन्।
मंगलबार राति सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मार्फत राष्ट्रपति ट्रम्पले पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफ र सेना प्रमुख जनरल असिम मुनिरको मध्यस्थतामा यो सहमति भएको जानकारी दिए। यसअघि ट्रम्पले इरानले आफ्ना माग पूरा नगरे “सम्पूर्ण सभ्यता नै समाप्त पारिदिने” कडा चेतावनी दिएका थिए। तर, पाकिस्तानको अनुरोध र इरानले ‘हर्मोज जलसन्धि’ खोल्ने प्रतिबद्धता जनाएपछि अमेरिका पछि हटेको हो।
अमेरिका र इरानबिचको यो युद्धविराम मुख्यतया दुई वटा महत्त्वपूर्ण सर्तहरूमा आधारित रहेको छ। पहिलो सर्तअनुसार इरानले विश्व व्यापारको मेरुदण्ड मानिने रणनीतिक महत्वको ‘हर्मोज जलसन्धि’ लाई तत्काल र सुरक्षित रूपमा खुला गर्नुपर्नेछ, जसका लागि इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराग्चीले आफ्ना सशस्त्र फौजको समन्वयमा सुरक्षित आवतजावत सुनिश्चित गरिने आधिकारिक प्रतिबद्धता जनाउनुभएको छ। दोस्रो सर्तका रूपमा दुवै पक्ष इरानद्वारा प्रस्तावित १० बुँदे ‘शान्ति प्रस्ताव’ माथि गम्भीर छलफल गर्न सहमत भएका छन्। यस प्रस्तावमा इरानमाथि लगाइएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू फुकुवा गर्ने, रोक्का गरिएको इरानी सम्पत्ति खुला गर्ने र क्षेत्रीय द्वन्द्वलाई स्थायी रूपमा अन्त्य गर्ने जस्ता महत्त्वपूर्ण विषयहरू समावेश गरिएका छन्।
यस युद्धविरामको समाचार सार्वजनिक भए लगत्तै विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा भारी गिरावट आएको छ। १०० डलर प्रतिब्यारेल पुगेको तेलको मूल्य करिब १० प्रतिशतले घटेर ९४ डलरको आसपासमा झरेको छ। इजरायलले पनि यस दुई हप्ते युद्धविरामको पालना गर्ने सङ्केत दिएको छ।
यो युद्धविराम आगामी शुक्रबार, अप्रिल १० देखि पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावादमा हुने उच्चस्तरीय वार्ताका लागि आधार तय गर्न गरिएको हो। राष्ट्रपति ट्रम्पले यसलाई “द्विपक्षीय युद्धविराम” भन्दै दीर्घकालीन शान्ति सम्झौताको दिशामा यो एक महत्त्वपूर्ण कदम भएको बताएका छन्। यद्यपि, इरानी पक्षले यो स्थायी शान्ति नभई केवल वार्ताका लागि उपलब्ध गराइएको समय भएको स्पष्ट पारेको छ।
अहिलेका लागि विश्वले ठुलो युद्धको जोखिमबाट केही राहत महसुस गरे पनि दुई हप्तापछिको स्थिति अझै वार्ताको सफलतामा निर्भर रहने देखिन्छ।
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
स्वतन्त्र समाचार सेवा / INS का अन्य पोस्टहरु:
- आधुनिकता र वैदेशिक रोजगारीले बढायो सम्बन्धविच्छेद
- पच्चीस सय वर्ष देखिको जीवन्त परम्परा : बनेपाको चण्डेश्वरी महोत्सव
- आईपीएल २०२६: कोलकाताको पहिलो जित र पन्जाबद्वारा लखनउ पराजित
- १९ अर्बको दुधकोशी पाँचौं जलविद्युत् आयोजना स्वीकृत
- आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर
- अध्ययन बिदाको दुरुपयोग : त्रिविलाई दुई अर्ब बढीको क्षति
- जोखिमपूर्ण धौलागिरिमा वसन्तयामको पहिलो सफल आरोहण
- आइपिएल २०२६: हैदराबादद्वारा चेन्नई पराजित, दिल्लीको रोमाञ्चक जित
- मधुवा रोगले आँप उत्पादनमा ठूलो धक्का, बाँकेमा किसान निराश
- आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर