पहिलो पूर्ण इलेक्ट्रिक कार सार्वजनिक गरेपछि फेरारीको सेयर मूल्यमा भारी गिरावट

विश्व प्रसिद्ध विलासी स्पोर्ट्स कार निर्माता कम्पनी फेरारीले आफ्नो इतिहासमै पहिलो पटक पूर्ण रूपमा विद्युतीय (इलेक्ट्रिक) कार सार्वजनिक गरेको छ। तर, यस ऐतिहासिक घोषणा लगत्तै बजारमा कम्पनीको सेयर मूल्यमा ठुलो गिरावट आएको छ। ६ लाख ४० हजार अमेरिकी डलर (करिब ४ लाख ७४ हजार ३२० पाउन्ड) मूल्य तोकिएको यस नयाँ इलेक्ट्रिक कारको नाम ‘लुस’ राखिएको छ, जसको अर्थ इटालियन भाषामा ‘प्रकाश’ वा ‘उज्यालो’ भन्ने हुन्छ।

यो नयाँ मोडल फेरारीको परम्परागत स्वरूप र डिजाइनभन्दा निकै फरक ढङ्गले तयार पारिएको छ। एप्पल कम्पनीका पूर्व डिजाइन प्रमुख सर जोनी आइभद्वारा स्थापित एजेन्सी ‘लभफ्रम’सँगको सहकार्यमा यस कारको डिजाइन गरिएको हो। यो फेरारी ब्रान्डकै इतिहासमा पहिलो पटक पाँच वटा सिट भएको कार समेत हो।

बजार र सामाजिक सञ्जालमा मिश्रित प्रतिक्रियाPost

नयाँ स्वरूपको यो विलासी इलेक्ट्रिक कार सार्वजनिक भएपछि सामाजिक सञ्जालमा निकै तीव्र र मिश्रित प्रतिक्रियाहरू देखिएका छन्। कतिपय प्रयोगकर्ताहरूले यसलाई तीव्र आलोचना गर्दै “सीधै कवाडमा फाल्ने खालको फोहोर” भनी टिप्पणी गरेका छन् भने अर्कोतर्फ कतिपयले यसलाई “डिजाइनको सर्वोत्कृष्ट नमुना” का रूपमा प्रशंसा गरेका छन्।

यसअघि बेलायती ब्रान्ड जगुआरले आफ्नो क्लासिक शैलीलाई त्यागेर इलेक्ट्रिक कन्सेप्ट कार सार्वजनिक गर्दा व्यापक आलोचना खेप्नुपरेको थियो। फेरारीको यस नयाँ डिजाइनलाई पनि धेरैले जगुआरको जस्तै गल्तीका रूपमा हेरेका छन्। सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मा एक प्रयोगकर्ताले लेखेका छन्, “जगुआरले जस्तै फेरारीले पनि आफ्नो ब्रान्डलाई आफैँ समाप्त पार्‍यो।” अर्का प्रयोगकर्ताले प्रश्न गरेका छन्, “युरोपेली विलासी कार निर्माताहरूलाई आखिर के भइरहेको छ? पहिले जगुआर र अहिले फेरारी!”

यद्यपि, सबै प्रतिक्रिया नकारात्मक भने छैनन्। कारको नयाँपनलाई मन पराउनेहरूले फेरारीको लुस कन्सेप्टले बजारमा पूर्ण रूपमा ‘गेम चेन्जर’ को भूमिका खेल्ने दाबी गरेका छन्। फेरारीका मुख्य डिजाइन अधिकारी फ्लाभियो मान्जोनीले एक अन्तर्वार्तामा आलोचनाहरू हुनुलाई नवप्रवर्तन (नयाँ आविष्कार) को एउटा हिस्सा भएको बताएका छन्। उनले इलेक्ट्रिक फेरारीको यो नयाँ डिजाइनले मानिसहरूलाई दुई धारमा बाँडेको स्वीकार गर्दै आगामी महिनाहरूमा मानिसहरूले यसको वास्तविक महत्त्व बुझ्ने र प्रशंसा गर्ने विश्वास व्यक्त गरे।सेयर बजारमा ठुलो धक्का

कार सार्वजनिक भएसँगै फेरारीको सेयर मूल्यमा नकारात्मक असर परेको छ। मंगलबार मिलान स्टक मार्केटमा कम्पनीको सेयर मूल्य ८ प्रतिशतभन्दा बढीले गिरावट आयो भने न्यु योर्क स्टक एक्सचेन्जमा पनि ५ प्रतिशतभन्दा बढीको गिरावट दर्ता गरियो। विगत एक वर्षको अवधिमा मात्रै फेरारीको सेयर मूल्यमा ३० प्रतिशतभन्दा बढीको गिरावट आइसकेको छ। विश्वभर फैलिएको महँगी (मुद्रास्फीति) का कारण विलासी सामानहरूको मागमा आएको मन्दीको असर फेरारीमा पनि स्पष्ट रूपमा देखिएको हो।

‘लुस’ का प्राविधिक विशेषताहरू र आन्तरिक उत्पादन

फेरारीका मुख्य कार्यकारी अधिकारी बेनेदेत्तो विग्नाका अनुसार यो कार विकास गर्न कम्पनीले आधा दशक (पाँच वर्ष) भन्दा बढी समय खर्चेको छ। यसअघि फेरारीले पूर्ण इलेक्ट्रिक कार नबनाउने बरु पेट्रोल र बिजुली दुवैबाट चल्ने हाइब्रिड कारहरू मात्र उत्पादन गर्ने रणनीति लिएको थियो। तर, बजारको परिवर्तनसँगै कम्पनीले आफ्नो नीति परिवर्तन गर्दै लुसलाई बजारमा उतारेको हो।

यो कारको प्रत्येक पाङ्ग्रामा फेरारी आफैँले निर्माण गरेको छुट्टाछुट्टै इलेक्ट्रिक मोटर जडान गरिएको छ। यस शक्तिशाली मोटरकै कारण कारले मात्र २.५ सेकेन्डमा ६० माइल प्रतिघण्टा (९६ किमी/घण्टा) को गति समात्न सक्छ। कम्पनीले यस कारका सबै पार्टपुर्जाहरू आफैँ निर्माण गरेको जनाएको छ। यसले गर्दा भविष्यमा पनि कारको मर्मत सम्भार कम्पनीले नै सजिलै गर्न सक्नेछ, जसले गर्दा कारको पुनः बिक्री मूल्य सुरक्षित रहने कम्पनीको दाबी छ। यो कार यसै वर्षको उत्तरार्धसम्ममा बजारमा उपलब्ध हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अन्य सुपरकार प्रतिस्पर्धीहरूको रणनीति र चुनौती

युरोपको सबैभन्दा मूल्यवान् कार निर्माता कम्पनी फेरारीले अत्यन्तै सीमित र विशेष कारहरू मात्र बेच्ने रणनीति अपनाउने भएकाले यसले बजारको सामान्य दबाब सहजै झेल्दै आएको थियो। तर, हालका वर्षहरूमा ठुला मोटर उद्योगहरूका लागि इलेक्ट्रिक गाडीको बजार निकै चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ।

बजारमा इलेक्ट्रिक कारको न्यून माग र चिनियाँ ब्रान्डहरूबाट तीव्र प्रतिस्पर्धा भइरहेका कारण फेरारीका प्रमुख प्रतिस्पर्धीहरू लाम्बोर्गिनी र पोर्शले आफ्ना इलेक्ट्रिक गाडीका योजनाहरूबाट पछि हट्ने निर्णय गरिसकेका छन्। लाम्बोर्गिनीले विलासी इलेक्ट्रिक कारको माग कम भएपछि पूर्ण इलेक्ट्रिक कार बनाउने योजना रद्द गर्दै हाइब्रिड मोडलतर्फ ध्यान केन्द्रित गरेको छ। जर्मनीको पोर्शले पनि अमेरिकाको भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) र चीनको कमजोर बजारका कारण आफ्नो इलेक्ट्रिक योजनालाई खुम्च्याएको छ। पश्चिमी कार निर्माताहरूलाई चिनियाँ कम्पनीहरूले ठुलो चुनौती दिइरहेका छन्, किनभने चिनियाँ कम्पनीहरूले कम खर्चमा र तीव्र गतिमा इलेक्ट्रिक गाडीहरू उत्पादन गर्न सक्छन्।

त्यसै गरी, अमेरिकामा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासन अन्तर्गत भएका नीतिगत परिवर्तन र इलेक्ट्रिक गाडी खरिदकर्ताहरूलाई दिइने सहुलियतमा कटौती गरिएपछि फोर्ड र फक्सवागन जस्ता अटोमोबाइल जायन्टहरूले पुनः पेट्रोल कार उत्पादनमा जोड दिन थालेका छन्।

बजारको यस्तो कठिन परिस्थितिका बाबजुद फेरारीले जोखिम मोल्दै इलेक्ट्रिक कार सार्वजनिक गरेको हो। तर, कम्पनीले आफ्ना पुराना ग्राहकहरूलाई निराश नबनाउनका लागि इलेक्ट्रिक गाडीसँगै पेट्रोल र हाइब्रिड कारहरूको उत्पादन र बिक्रीलाई पनि निरन्तरता दिने स्पष्ट पारेको छ। हालै मुख्य कार्यकारी अधिकारी विग्नाले रोमन क्याथोलिक चर्चका सर्वोच्च गुरु पोप लियोलाई यो नयाँ कार देखाएका थिए, जहाँ पोपले कारको भित्री भागमा बसेर अवलोकन गर्नुका साथै उनलाई कारको स्टेयरिङ ह्विल उपहार स्वरूप प्रदान गरिएको थियो।