फिलिपिन्समा ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प

फिलिपिन्सको दक्षिणी क्षेत्रमा पर्ने मुख्य टापु मिन्डानाओमा सोमबार बिहान एक शक्तिशाली भूकम्प गएको छ। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणका अनुसार स्थानीय समय अनुसार आज बिहानको ०७:३७ बजे  ७.८ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको हो। भूकम्पको केन्द्रबिन्दु सपिङ र व्यापारिक केन्द्रका रूपमा चिनिने जनरल सान्तोस सहर र सारङ्गानी प्रान्तको तटीय क्षेत्र आसपास जमिनमुनि रहेको बताइएको छ। यो भूकम्प सन् १९९० यता फिलिपिन्समा आएको सबैभन्दा शक्तिशाली धक्कामध्ये एक भएको बताइएको छ।भौतिक क्षति र प्रारम्भिक विवरण

भूकम्प निकै शक्तिशाली भएकाले जनरल सान्तोस सहर र आसपासका क्षेत्रमा ठुलो भौतिक क्षति पुगेको छ। सामाजिक सञ्जाल र स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूमा सार्वजनिक भएका भिडियो तथा तस्बिरहरूमा थुप्रै व्यापारिक भवन, मल र घरहरू भत्किएका वा चर्किएका देखिन्छन्।

भवनहरू ध्वस्त: जनरल सान्तोस सहरमा रहेको एक प्रसिद्ध सपिङ मलको केही भाग, जोलिबी रेस्टुरेन्ट र लभ रेडियोको स्टुडियो रहेको भवन, तथा नोट्रे डाम अफ डाडियाङ्गास विश्वविद्यालयको एउ错ा भवन आंशिक वा पूर्ण रूपमा भत्किएका छन्।

पूर्वाधारमा असर: धेरै ठाउँमा विद्युत् सेवा, खानेपानी र इन्टरनेट नेटवर्क पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ। सुरक्षा जाँचका लागि जनरल सान्तोस अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको उडान सेवा तत्कालका लागि स्थगित गरिएको छ।पहिलो दिनकै विद्यालय प्रभावित: नयाँ शैक्षिक सत्रको पहिलो दिन भएकाले विद्यार्थीहरू भूकम्पको ड्रिल अभ्यास गरिरहेकै बेला जमिन हल्लिएपछि भागाभाग भएको थियो। भाग्यवश, मातानाओ नेशनल हाई स्कुलको भवन भत्किए पनि विद्यार्थीहरू सुरक्षित रूपमा बाहिर निस्कन सफल भएका छन्।

मानवीय क्षति

भूकम्प कार्यालय समय र बजार खुल्नुभन्दा केही अघि गएकाले ठुलो मानवीय क्षति हुनबाट जोगिएको अनुमान गरिएको छ। यद्यपि, स्थानीय प्रहरीका अनुसार अहिलेसम्म कम्तीमा १ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भइसकेको छ भने ४ जनाभन्दा बढी घाइते भएका छन्। भत्किएका केही भवनका भग्नावशेषभित्र मानिसहरू फसिरहेको आशङ्का गरिएकाले उद्धार टोलीहरू खटिएका छन्। कम्तीमा १ करोड मानिसले यस भूकम्पको कडा धक्का महसुस गरेको तथ्याङ्क छ।

सुनामीको उच्च जोखिम र चेतावनी

भूकम्प समुद्रको तटीय क्षेत्र नजिकै गएकाले प्रशान्त महासागरीय सुनामी चेतावनी केन्द्रले फिलिपिन्सको तटीय क्षेत्रमा ३ मिटरसम्म (१० फिट) अग्लो सुनामीको छाल आउन सक्ने भन्दै उच्च सतर्कता जारी गरेको छ। फिलिपिन्सको भूगर्भ निकायले तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई तुरुन्तै डढेलो वा अग्लो सुरक्षित स्थानतर्फ जान आग्रह गरेको छ।

यसका साथै छिमेकी देशहरू इन्डोनेसिया र मलेसियाका केही तटहरूमा पनि १ मिटरसम्मको सुनामी आउन सक्ने चेतावनी दिइएको छ भने जापान, ताइवान र पपुवा न्युगिनीमा पनि साना समुद्री छालहरू परिवर्तन हुन सक्ने भन्दै सतर्क रहन भनिएको छ।

फिलिपिन्सका राष्ट्रपति बोंगबोंग मार्कोसले विपद् व्यवस्थापन निकायहरूलाई तुरुन्तै उद्धार र राहत सामग्रीसहित प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन हुन निर्देशन दिनुभएको छ। मुख्य धक्कापछि ६ म्याग्निच्युडभन्दा ठुला थुप्रै परकम्पहरू आउने क्रम जारी रहेकाले स्थानीय नागरिकहरू त्रसित छन्।