फिलिपिन्समा शक्तिशाली भूकम्प: कम्तीमा ३५ जनाको मृत्यु

दक्षिणी फिलिपिन्सको मिन्डानाओ टापुको तटीय क्षेत्रमा ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प जाँदा कम्तीमा ३५ जनाको मृत्यु भएको छ। सोमबार स्थानीय समय अनुसार बिहान ०७:३७ बजे (नेपाली समय अनुसार बिहान ५:२२ बजे) गएको यस भूकम्पले फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया, जापान र अस्ट्रेलियामा सुनामीको चेतावनी समेत सृजना गरेको थियो। यद्यपि, केही घण्टापछि ती चेतावनीहरू हटाइएको वा कम गरिएको छ।

भूकम्पका कारण ठुला भवनहरू भत्किएका छन् भने केही क्षेत्रमा पहिरो समेत गएको छ। सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भिडियोहरूमा बहुराष्ट्रिय फास्ट फुड चेन ‘जोलीबी’को एउटा रेस्टुरेन्ट भत्किएर भग्नावशेषमा परिणत भएको देखिन्छ।

फिलिपिन्सको नागरिक प्रतिरक्षा कार्यालयका अनुसार भूकम्पका कारण मृत्यु भएका ३५ मध्ये ३१ जना सोक्सार्जेन क्षेत्रका र ४ जना दाभाओ (Davao) क्षेत्रका रहेका छन्। अधिकारीहरूका अनुसार हालसम्म १३४ जना घाइते भएका छन् भने करिब १०,००० परिवार विस्थापित भएका छन्। अझै पनि १२ जना बेपत्ता रहेको बताइएको छ।

मिन्डानाओ फिलिपिन्सको क्षेत्रफल र जनसङ्ख्या दुवै हिसाबले दोस्रो ठुलो टापु हो, जहाँ करिब २ करोड ६० लाख मानिस बसोबास गर्छन्। राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापन एजेन्सीले स्थानीय अधिकारीहरूबाट प्राप्त विवरणहरूको प्रमाणीकरण गरिरहेकाले मृतकको सङ्ख्या अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।राष्ट्रपतिद्वारा राहत र उद्धारको प्रतिबद्धता

फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फेर्डिनान्ड मार्कोस जूनियरले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै सरकारी निकायहरूले उद्धार र राहत कार्यमा समन्वय गरिरहेको बताएका छन्। उनले भनेका छन्, “केन्द्रीय सरकार सक्रिय रूपमा खटिएको छ र हामी मिन्डानाओवासीलाई यो सङ्कटमा एक्लो छोड्ने छैनौँ।”

नयाँ शैक्षिक सत्रको पहिलो दिनमै भूकम्प गएकाले राष्ट्रपति मार्कोसले प्रभावित क्षेत्रका विद्यालयहरू बन्द गर्न आदेश दिएका छन्। दाभाओ अक्सिडेन्टल प्रान्तको एउटा प्राथमिक विद्यालयले सार्वजनिक गरेको भिडियोमा त्रसित विद्यार्थीहरू भुईँमा गुडुल्किरहेको र उनीहरू पछाडिको एउटा जस्तापाताको टहरो भत्किँदै गरेको देखिन्छ। यद्यपि, उक्त विद्यालयले आफ्ना कुनै पनि विद्यार्थी घाइते नभएको स्पष्ट पारेको छ।

भूकम्पपछि १.३ देखि ६.७ म्याग्निच्युडका १३० भन्दा बढी पराकम्पहरू रेकर्ड गरिएका छन्।

‘रिङ अफ फायर’ र सुनामीको धक्का

फिलिपिन्स भौगोलिक रूपमा अत्यधिक अस्थिर मानिने ‘रिङ अफ फायर’मा अवस्थित भएकाले यहाँ बारम्बार भूकम्प जाने गर्दछ। गत सेप्टेम्बरमा मध्य भिसायास क्षेत्रमा गएको ६.९ म्याग्निच्युडको भूकम्पमा परी ७० भन्दा बढी मानिसले ज्यान गुमाएका थिए।

सोमबारको भूकम्प लगत्तै जापानले आफ्नो तटीय क्षेत्रमा १ मिटरसम्मको सुनामी आउन सक्ने चेतावनी दिएको थियो। पछि जापानको ओकिनावा र ओगासावारा टापुहरूमा केही सेन्टिमिटरदेखि २० सेन्टिमिटरसम्मको सुनामीको लहर मापन गरिएको थियो। त्यस्तै इन्डोनेसिया, पलाउ र फिलिपिन्सका तटीय क्षेत्रमा पनि केही सेन्टिमिटरदेखि १.४ मिटरसम्मको समुन्द्री लहर रेकर्ड गरिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्