पोर्चुगलमा भिषण डढेलो: १३ हजार हेक्टर वन क्षेत्र सखाप, नियन्त्रणका लागि युरोपेली देशहरूको सहयोग

युरोपेली मुलुक पोर्चुगल यति बेला इतिहासकै गम्भीर तथा विनाशकारी डढेलोको सामना गरिरहेको छ। विगत केही दिनदेखि देशको उत्तरी तथा मध्य क्षेत्रमा फैलिएको डढेलोले हालसम्म १३,००० हेक्टर (१३० वर्ग किलोमिटर) भन्दा बढी वन क्षेत्र र बस्तीहरू सखाप पारिसकेको छ। अत्यधिक गर्मी र तीव्र गतिको हावाका कारण आगो नियन्त्रण बाहिर गएपछि पोर्चुगल सरकारले देशव्यापी रूपमा ‘सङ्कटकालीन अलर्ट’ घोषणा गरेको छ।

पोर्चुगलको राष्ट्रिय नागरिक सुरक्षा प्राधिकरणका अनुसार भिसेउ जिल्लाको भोउजेला क्षेत्रमा लागेको डढेलो हाल देशकै सबैभन्दा चिन्ताजनक र खतरनाक मोडमा पुगेको छ। बुधबारदेखि सुरु भएको यो डढेलो भिरालो र अप्ठ्यारो भौगोलिक क्षेत्रमा फैलिएकाले नियन्त्रण कार्य निकै जटिल बनेको छ।

आगोलाई नियन्त्रणमा लिन र आवासीय क्षेत्रमा पस्न नदिन हाल १,२०० भन्दा बढी अग्निनियन्त्रकहरू अहोरात्र खटिएका छन्। उनीहरूलाई ४०० भन्दा बढी वारुणयन्त्र (फायर ट्रक) र आधा दर्जन हवाई विमान तथा हेलिकप्टरहरूले सहयोग गरिरहेका छन्। आगोको चपेटामा परेर हालसम्म ९ जना घाइते भएका छन्, जसमध्ये दुई जना सर्वसाधारणको अवस्था गम्भीर रहेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

स्थिति नियन्त्रण बाहिर जान थालेपछि पोर्चुगल सरकारले ‘युरोपेली नागरिक सुरक्षा संयन्त्र’ गुहारेको थियो। पोर्चुगलको सो अपिल लगत्तै छिमेकी देशहरू स्पेन र इटालीले तत्कालै अग्नि-निवारक स्रोत र साधनहरू पठाएका छन्।

स्पेनले आफ्ना १२० भन्दा बढी सैनिक अग्निनियन्त्रक र ४५ वटा विशेष सवारी साधनहरू पोर्चुगलको प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन गरिसकेको छ। यस्तै, इटालीले आकाशबाट पानी खसालेर आगो निभाउने दुई वटा अत्याधुनिक ‘क्यानडेयर’ वाटर-बम्बर विमानहरू पोर्चुगल पठाएको छ। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले सामाजिक सञ्जालमार्फत दुखद घडीमा सम्पूर्ण युरोप पोर्चुगलको साथमा रहेको र आवश्यक थप सहयोग जारी रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छन्।

मौसमविद्हरूका अनुसार पोर्चुगलमा हाल तापक्रम ४४ डिग्री सेल्सियससम्म पुगेको छ, जसले गर्दा त्यहाँ भीषण ‘हिटवेभ’ (अत्यधिक गर्मीको लहर) चलिरहेको छ। न्यून आर्द्रता र प्रतिघण्टा ७० देखि ८० किलोमिटरको गतिमा चलिरहेको तीव्र हावाले बलिरहेको आगोलाई झनै फैलाउन मद्दत पुर्‍याइरहेको छ। आन्तरिक मामिला मन्त्री लुइस नेभेसले देशको आन्तरिक भूभाग हाल “बारुदको ढेर” जस्तै संवेदनशील बनेको र आगामी दिनहरू अझै चुनौतीपूर्ण हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

यस वर्षको सुरुतिर आएको ‘क्रिस्टिन’ नामक आँधीका कारण वन क्षेत्रमा लाखौँ रुखहरू ढलेका थिए। ती सुकेका काठ र पातहरूले डढेलोका लागि इन्धनको काम गर्दा आगो सोचेभन्दा चाँडो फैलिरहेको विज्ञहरूको भनाइ छ।

थप क्षति हुन नदिन पोर्चुगल सरकारले जुलाई ६ सम्मका लागि विशेष प्रतिबन्धहरू लागू गरेको छ। ग्रामीण तथा वन क्षेत्रमा सर्वसाधारणको प्रवेशमा पूर्ण रोक लगाइएको छ भने कृषि कार्यमा प्रयोग हुने कतिपय मेसिनरी औजारहरूको प्रयोगमा समेत नियन्त्रण गरिएको छ। अधिकारीहरूले सम्भावित जोखिमयुक्त क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सर्न र सरकारी निर्देशनहरूको पूर्ण पालना गर्न आग्रह गरेका छन्।