इन्टरपोलको ‘अपरेसन ग्लोबल चेन’: ५९ देश, ४० हजार प्रहरी र १ हजार बढी पक्राउ!

मानव बेचबिखनविरुद्धको विश्वव्यापी नेटवर्कमाथि ठुलो प्रहार गर्दै विश्वका ५९ देशहरूमा चलाइएको एउटा बृहत् अपरेसनका क्रममा १,००० भन्दा बढी व्यक्तिहरू पक्राउ परेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरी सङ्गठन (इन्टरपोल) को समन्वयमा सञ्चालित ‘अपरेसन ग्लोबल चेन’अन्तर्गत यौन शोषण, जबरजस्ती श्रम, आपराधिक गतिविधि र जबरजस्ती माग्न लगाउने जस्ता गम्भीर मानव बेचबिखनका नेटवर्कहरूलाई निशाना बनाइएको थियो।

यस अपरेसनका क्रममा कम्बोडियामा अनलाइन ठगीका लागि पीडितहरूलाई ओसारपसार गर्ने एउटा ठुलो नेटवर्क र सामाजिक सञ्जालमार्फत कम उमेरका बालिकाहरूलाई फसाएर युरोपमा यौन व्यवसायमा लगाउने अर्को नेटवर्कलाई ध्वस्त पारिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

यस अभियानका क्रममा कुल २,०७० जना पीडित वा सम्भावित पीडितहरूको पहिचान गरी उद्धार गरिएको छ, जसमध्ये अधिकांश महिलाहरू रहेका छन्। कुल पक्राउ परेकाहरूमध्ये ३३४ जना सिधै मानव बेचबिखन र ६९० जना सोसँग सम्बन्धित अन्य अपराधमा संलग्न रहेका छन्।

युरोपेली युनियनको कानुनी प्रवर्तन एजेन्सी ‘युरोपोल’ र युरोपेली सीमा एजेन्सी ‘फ्रोन्टेक्स’सँगको सहकार्यमा इन्टरपोलले यो अभियान चलाएको हो। यस अपरेसनले मानव बेचबिखनका परिवर्तन हुँदै गएका नयाँ मार्ग र शैलीहरूलाई उजागर गरेको इन्टरपोलले बताएको छ।

अनुसन्धानका क्रममा ल्याटिन अमेरिकी देशहरूबाट युरोपमा जबरजस्ती श्रमका लागि मानिसहरू तस्करी हुने नयाँ प्रवृत्ति देखिएको छ। पहिचान भएका पीडितहरूमध्ये करिब १० प्रतिशत अमेरिका महाद्वीपका नाबालिगहरू थिए, जसलाई यौन शोषणको सिकार बनाइएको थियो।

यस अपरेसनका क्रममा विश्वभर विभिन्न मुख्य गतिविधिहरू सञ्चालन गरिएका थिए। कोलम्बियामा वैदेशिक रोजगारीका नाममा आउने नक्कली तथा भ्रामक अफरहरूबाट सर्वसाधारणलाई जोगाउन विमानस्थलहरूमा विशेष सचेतना अभियान चलाइएको थियो। यता ब्राजिलको सङ्घीय प्रहरीले कम्बोडिया पुर्‍याएर अनलाइन ठगी कार्यमा जबरजस्ती लगाइएका ४०६ जना पीडितहरूको पहिचान गर्‍यो, जसमा ८३ जना ब्राजिलियन र ३२३ जना विदेशी नागरिक रहेका थिए।

यसै गरी अर्जेन्टिनी प्रहरीले एक किराना पसलमा जबरजस्ती काममा लगाइएका दुई जना बोलिभियन बालबालिकाहरूको कुशल उद्धार गर्नुका साथै उक्त तस्करी सञ्जालमा आबद्ध व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गरेको थियो। युरोपतर्फ भने सामाजिक सञ्जालमार्फत पीडितहरूलाई जालमा पारी बेल्जियम र फ्रान्सका विभिन्न यौन अखडाहरूमा बन्धक बनाउने एक खतरनाक गिरोहलाई ध्वस्त पार्दै बेल्जियमका अधिकारीहरूले १७ जना संदिग्धहरूलाई नियन्त्रणमा लिएका थिए।

जुन ८ देखि १२ सम्म सञ्चालन भएको यस अपरेसनमा अफ्रिका, अमेरिका, एसिया र युरोपका विभिन्न देशका करिब ४०,००० प्रहरी अधिकारीहरू परिचालन गरिएका थिए।

उद्धार गरिएका पीडितहरूमध्ये अधिकांश यौन शोषणको सिकार भएका थिए भने २०% लाई जबरजस्ती आपराधिक कार्यमा, ११% लाई श्रम शोषणमा र २% लाई सडकमा माग्न लगाउने कार्यमा प्रयोग गरिएको पाइएको छ।

इन्टरपोलका अनुसार पहिचान गरिएका पीडितहरूलाई राष्ट्रिय संरक्षण तथा सहयोग सेवाहरूमा पठाइएको छ र यस अपरेसनको परिणाम स्वरूप ४६५ वटा नयाँ अनुसन्धानहरू सुरु गरिएको छ। यसका साथै थप २०१ जना संदिग्धहरूको पहिचान गरिएको छ। यस अभियानमा बेलायत, अमेरिका, फ्रान्स, जर्मनी, स्पेन, नाइजेरिया, थाइल्यान्ड र भियतनाम लगायतका देशहरूले सक्रिय सहभागिता जनाएका थिए।

इन्टरपोलका महासचिव वाल्डेसी उरक्विजाले मानव बेचबिखन सङ्गठित अपराधको सबैभन्दा बढी नाफामूलक र व्यापक रूप बनेको र यसले वार्षिक अर्बौँ डलर अवैध आम्दानी गर्ने बताएका छन्। उनले यो अपराधले पीडितहरूमा गम्भीर र दीर्घकालीन क्षति पुर्‍याउने उल्लेख गर्दै भने, “जब देशहरू अपराधिक नेटवर्कहरूलाई ध्वस्त पार्न र क्षेत्रीय सहयोग सुदृढ गर्न सँगै काम गर्छन्, तब कस्तो परिणाम निस्कन्छ भन्ने कुरा यो अपरेसनले प्रमाणित गरेको छ।”