हर्मुज तनाव: ट्याङ्करहरूमाथि आक्रमण भएपछि इरानमाथि अमेरिकी शक्तिशाली हमला

रणनीतिक रूपमा निकै महत्त्वपूर्ण मानिने हर्मुजमा  तीनवटा तेल ट्याङ्करमाथि आक्रमण भएपछि अमेरिकाले इरानमाथि “शक्तिशाली” जवाफी हवाई हमला सुरु गरेको छ।

अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) का अनुसार मंगलबार इरानका ८० भन्दा बढी स्थानलाई निशाना बनाइएको छ, जसमा इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) का ६० भन्दा बढी साना डुङ्गाहरू, मिसाइल प्रक्षेपण स्थल र कमान्ड सेन्टरहरू रहेका छन्।

इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले क्युसिम टापु, बन्दर अब्बास र सिरिक क्षेत्रमा क्षेप्यास्त्रका टुक्राहरू (श्रापनेल) लागेर सर्वसाधारण घाइते भएको जनाएका छन्। इरानले ट्याङ्करमाथिको आक्रमणको प्रत्यक्ष जिम्मेवारी नलुलाए पनि अमेरिकी आक्रमणलाई गत महिना दुई देशबीच भएको ऐतिहासिक समझदारी पत्रको उल्लङ्घन भन्दै “निर्णायक कदम” चाल्ने चेतावनी दिएको छ।

यसैबीच, कतार र साउदी अरबले पनि आफ्ना व्यावसायिक जहाजहरू (क्रमशः अल-रेकाय्याट र वाद्यान) माथि हर्मुज क्षेत्रमा आक्रमण भएको भन्दै इरानको कडा निन्दा गरेका छन्। कतारले इरानलाई विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति र क्षेत्रीय सुरक्षामा खलल नपुर्‍याउन चेतावनी दिएको छ भने इरानले यी आरोपहरू छिमेकी देशहरूबीचको असल सम्बन्ध विपरीत रहेको टिप्पणी गरेको छ।

तनावका बाबजुद अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानसँग अन्तिम सम्झौताका लागि “सद्भावका साथ” काम जारी राख्ने बताएका छन्।

गत महिना भएको १४ बुँदे अमेरिकी-इरानी समझदारी पत्रले दुई देशबीच युद्धविराम बढाएको थियो र हर्मुज जलडमरूमध्येको व्यवस्थापन इरान र ओमानले मिलेर गर्ने सहमति भएको थियो। तर, ताजा सैन्य मुठभेड र अमेरिकाले इरानमाथिको अस्थायी तेल प्रतिबन्ध फुकुवा सम्बन्धी प्रावधान खारेज गरेपछि उक्त ऐतिहासिक सम्झौता नै अहिले धरापमा परेको देखिन्छ।