भेनेजुएला भूकम्प: मृतकको सङ्ख्या ३,८८९ पुग्यो, महामारीको जोखिम बढ्दै

भेनेजुएलामा गत महिना गएको दुई वटा शक्तिशाली भूकम्प (ट्विन अर्थक्वेक) का कारण ज्यान गुमाउनेहरूको सङ्ख्या ३,८८९ पुगेको त्यहाँका अधिकारीहरूले पुष्टि गरेका छन्। भूकम्पका कारण ठुलो धनजनको क्षति भएसँगै अहिले प्रभावित क्षेत्रहरूमा स्वास्थ्य सङ्कट र महामारीको जोखिम तीव्र रूपमा बढ्न थालेको क्षेत्रीय स्वास्थ्य संस्थाहरूले चेतावनी दिएका छन्।

भेनेजुएलाका सांसद जर्ज रोड्रिगेजले बिहीबार दिएको जानकारी अनुसार भूकम्पमा परी कम्तीमा १६,७४० जना मानिस घाइते भएका छन् भने १७,९०७ जना नागरिक विस्थापित भएका छन्। भूकम्प प्रभावित क्षेत्रहरूमा उद्धार र राहत कार्य जारी रहे पनि विस्थापितहरूको सङ्ख्या ठुलो भएकाले व्यवस्थापनमा चुनौती थपिएको छ।

महामारी र रोगको उच्च जोखिम

भूकम्पबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित भएको भेनेजुएलाको उत्तरी तटीय क्षेत्रमा विस्थापित भएका मानिसहरूमा विभिन्न सरुवा रोगको प्रकोप फैलिने उच्च खतरा रहेको प्यान अमेरिकन हेल्थ अर्गनाइजेसनले चेतावनी दिएको छ। स्वच्छ खानेपानीको अभाव र नियमित स्वास्थ्य सेवामा पहुँच नहुँदा अस्थायी शिविरहरूमा बस्दै आएका नागरिकहरू बढी जोखिममा परेका छन्।

प्यान अमेरिकन हेल्थ अर्गनाइजेसनका निर्देशक जार्बास बार्बोसाले आगामी दिनहरूको स्वास्थ्य चुनौतीबारे बोल्दै भनेका छन्: -“आगामी हप्ताहरूमा सबैभन्दा ठुलो स्वास्थ्य जोखिम भूकम्पका कारण लागेको चोटपटकबाट मात्र नभई स्वास्थ्य सेवामा आएको अवरोध, आश्रयस्थलहरूमा बढ्दो भिडभाड, खानेपानी र सरसफाइको अभाव तथा खोप र नियमित स्वास्थ्य उपचारमा नागरिकको पहुँच घट्नाले निम्तिन सक्छ।”

निर्देशक बार्बोसाका अनुसार विशेष गरी आफ्नो घरबार गुमाएर अस्थायी आश्रयस्थलहरूमा बसिरहेका मानिसहरूमा श्वासप्रश्वास सम्बन्धी समस्या र पाचन प्रणाली (झाडापखाला जस्ता रोग) का सङ्क्रमणहरू देखिन सक्ने भएकाले निकै सचेत हुनुपर्ने अवस्था छ। यस महामारीको जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्न र सम्भावित प्रकोपको पहिचान तथा रोकथामका लागि स्वास्थ्य सङ्गठनले भेनेजुएलाको स्वास्थ्य मन्त्रालयसँग मिलेर खोपको पहुँच बढाउने र रोगको निगरानी (ट्रेसिङ) गर्ने काम गरिरहेको छ।

राष्ट्रसङ्घको अपिल र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको आवश्यकता

भूकम्पपछि उत्पन्न भएको यस मानवीय सङ्कटको सामना गर्न र तत्काल सहयोग पुर्‍याउन संयुक्त राष्ट्रसङ्घले ठुलो आर्थिक सहयोगको अपिल गरेको छ। राष्ट्रसङ्घले भेनेजुएलामा तत्काल सहायताको गम्भीर आवश्यकतामा रहेका करिब १३ लाख मानिसहरूलाई उद्धार र राहत सामग्री उपलब्ध गराउनका लागि झन्डै ३० करोड अमेरिकी डलर सङ्कलनको आव्हान गरेको छ।

यसैबिच, स्वास्थ्य क्षेत्रमा हुनसक्ने ठुलो मानवीय क्षति रोक्नका लागि प्यान अमेरिकन हेल्थ अर्गनाइजेसनले यसअघि माग गरिएको आपतकालीन सहायता रकममध्ये बाँकी रहेको १ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर तुरुन्त निकासा गर्न आग्रह गरेको छ। यो रकम भूकम्पबाट क्षति पुगेका अस्पतालहरूको आकस्मिक मर्मत सम्भार गर्न तथा विस्थापितहरू बसिरहेका शिविरहरूमा आधारभूत सरसफाइ र स्वच्छता कायम राख्न प्रयोग गरिने जनाइएको छ। समयमै यो रकम उपलब्ध नभएमा प्रभावित क्षेत्रहरूमा गम्भीर स्वास्थ्य सङ्कट निम्तिने चेतावनी स्वास्थ्य अधिकारीहरूले दिएका छन्।