भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफ्नो हालैको तीन देशको भ्रमणका क्रममा इन्डो-प्यासिफिक (हिन्द-प्रशान्त) क्षेत्रका साझेदारहरूसँगको सम्बन्धलाई थप गहिरो बनाएका छन्।
चीनको बढ्दो प्रभाव र अमेरिकी संलग्नतामा देखिएको अनिश्चितताका बिच यस क्षेत्रका शक्ति राष्ट्रहरूले आपसी सम्बन्ध बलियो बनाइरहेका बेला मोदीले यो कदम चालेका हुन्।
प्रधानमन्त्री मोदीले इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा भारतको सक्रियता बढाउँदै मिसाइल, युरेनियम, महत्त्वपूर्ण खनिज (critical minerals) देखि खेलकुद कूटनीतिसम्मका क्षेत्रमा धेरै सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर गरेका छन्। यसमा इन्डोनेसियालाई ‘ब्रह्मोस’ सुपरसोनिक क्रुज मिसाइल बिक्री गर्ने सम्झौता र अस्ट्रेलिया तथा जापानसँग रक्षा, ऊर्जा एवं महत्त्वपूर्ण खनिज साझेदारीका सम्झौताहरू सामेल छन्। यसले यस क्षेत्रमा ठुलो रणनीतिक भूमिका खेल्ने नयाँ दिल्लीको महत्त्वाकाङ्क्षालाई प्रदर्शन गरेको छ।
यी सम्झौताहरू क्षेत्रमा बढ्दो सुरक्षा तनावको बिचमा भएका हुन्। विशेष गरी प्रधानमन्त्री मोदी इन्डोनेसिया पुग्नु ठिक अघिल्लो दिन चीनले प्रशान्त महासागरमा आणविक क्षमताको ब्यालिस्टिक मिसाइल परीक्षण गरेको थियो। चीनको यो दुर्लभ परीक्षणले धेरै देशहरूमा चिन्ता पैदा गरेको छ र बेइजिङको विस्तारिँदो सैन्य पहुँचमाथि प्रश्न उठाएको छ।
मोदीले आफ्ना कूटनीतिक भेटघाटहरूमा इन्डो-प्यासिफिक साझेदारहरूसँग भारतको सम्बन्ध “आपसी विश्वास” मा आधारित रहेको कुरामा जोड दिएका छन्। उनले यसलाई क्षेत्रको “सबैभन्दा ठुलो रणनीतिक सम्पत्ति” भनेका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार, यस क्षेत्रका सरकारहरू वासिङ्टन वा बेइजिङ मध्ये एकलाई मात्र रोज्नुको सट्टा आफ्नो रक्षा र आर्थिक सम्बन्धलाई विविधीकरण गर्न चाहिरहेका बेला भारतले आफूलाई एक भरपर्दो साझेदारको रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको छ।
रक्षा सहयोगका साथै मोदीको कूटनीतिमा ऊर्जा सुरक्षा पनि एक प्रमुख केन्द्रबिन्दु बनेको छ। कोइला, ग्यास र सेमिकन्डक्टर तथा आधुनिक प्रविधिका लागि आवश्यक पर्ने महत्त्वपूर्ण खनिजहरूको नयाँ आपूर्ति सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यका साथ यी सम्झौताहरू गरिएका छन्, ताकि अमेरिका वा चीनको दबाबमा नपरी यस क्षेत्रका देशहरूले आफ्ना अभावहरूलाई कम गर्न र आपसमा स्रोतहरू जुटाउन सकुन् भन्ने स्पष्ट हुन्छ।
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
एजेन्सी का अन्य पोस्टहरु:
- कोलम्बियामा भूकम्पबाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या २५० घटी पुग्यो, जीवितको खोजीमा उद्धार टोली तीव्र गतिमा खटियो
- एल निनोको असर: इन्डोनेसियामा डढेलो र विषाक्त धुवाँका कारण विद्यालयहरू बन्द
- कोलम्बियामा शक्तिशाली भूकम्प: मृतकको सङ्ख्या १३२ पुग्यो, ५७० भन्दा बढी घाइते
- कोलम्बियामा ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प: कम्तीमा २६ जनाको मृत्यु, विशाल क्षति
- बाह्य चलखेल,भ्रष्टाचार र साम्प्रदायिक राजनीतिले थलिएको लेबनानमा आएको नयाँ अवसर
- हर्मुज जलमार्गका लागि इरान र ओमानबिच वार्ता सकारात्मक, तर जलमार्ग तुरुन्तै नखुल्ने इरानको चेतावनी
- थाइल्यान्डमा १४ वर्षीय किशोरद्वारा अन्धाधुन्ध गोली प्रहार: ८ जनाको मृत्युपछि हतियार कानुन कडा बनाइँदै
- मेटामाथि ५६ करोड ७० लाख डलरको थप जरिवाना: बालबालिकाको सुरक्षासम्बन्धी अहिलेसम्मकै ठुलो फैसला
- पाकिस्तानमा अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममाथि नयाँ प्रतिबन्ध: तीन सहर बाहिर रिपोर्टिङ गर्न ‘एनओसी’ अनिवार्य
- “जीवितताको प्रमाण त मिल्यो, तर आमा कहिले घर फर्किने?”: सु कीका छोराको प्रश्न र विश्व समुदायको चिन्ता