‘विषाक्त’ देखि विजेतासम्म: २२ वर्षपछि आर्सनलको हातमा प्रिमियर लिग उपाधि

२२ वर्षको लामो प्रतीक्षा र ६ वर्षको अथक मेहनत – अन्ततः प्रिमियर लिगको उपाधि पुनः आर्सनलको पोल्टामा परेको छ।

लन्डन कोल्नीस्थित प्रशिक्षण केन्द्रमा गत मंगलबार आर्सनलको पहिलो टोलीका खेलाडीहरू बर्नमाउथ र म्यानचेस्टर सिटीबिचको बराबरी खेल हेर्न जम्मा भएका थिए। सोही खेलको नतिजासँगै उत्तर लन्डनको यस क्लबले आफ्नो इतिहासको १४औँ घरेलु च्याम्पियनसिप पक्का गर्‍यो।

आर्सनलको सन् २०२५-२६ को यो ऐतिहासिक विजय आधुनिक फुटबलको दुनियाँमा निकै फरक र अनौठो छ। पक्कै पनि यसमा एउटा उत्कृष्ट टोली, रणनीतिक रूपमा चतुर प्रशिक्षक र ट्रान्सफर बजारमा गरिएको ठुलो लगानी जस्ता परम्परागत तत्त्वहरू सामेल छन्। तर, यो सफलताको मुख्य कडी भनेको क्लबको धैर्यता र निरन्तरता हो।

यो उपाधि कुनै संयोग होइन, बरु वर्षौँ अघिदेखि बुनिएको दीर्घकालीन योजना र सूक्ष्म विश्लेषणको परिणाम हो। लगातार तीन वर्ष उपविजेतामा चित्त बुझाएको आर्सनलले यस पटक सबै बाधाहरू पन्छाउँदै उपाधिको रेखा पार गरेको छ। दुई दशकअघि ‘इन्भिन्सिबल’ (अपराजित) बनेको आर्सनल आज ‘अनडिनायबल’ (अस्वीकार गर्न नसकिने विजेता) बनेको छ।

जित र सफलताको  गुरुयोजनायो सफलताको बीउ वर्षौँ पहिले नै रोपिएको थियो, जब क्लबका उच्च अधिकारीहरूले प्रिमियर लिगको प्रतिस्पर्धात्मक चक्रमा एउटा दुर्लभ अवसर देखेका थिए। प्रतिद्वन्द्वी टोलीहरूको संरचना, खेलाडीहरूको सम्झौता अवधि, उमेरको ग्राफ र व्यवस्थापकीय समय सीमाको गहिरो विश्लेषण गरेपछि उनीहरूले सन् २०२३ देखि २०२७ को अवधिलाई ‘विन विन्डो’ का रूपमा पहिचान गरे। यो त्यस्तो समय थियो, जहाँ विगतका आठ उपाधिमा राज गरेका म्यानचेस्टर सिटी र लिभरपुलको पकड केही कमजोर हुन सक्थ्यो। आर्सनलको हरेक कदम यही रणनीतिको जगमा चालिएको थियो।

सन् २०२० को हिउँदमा, जब टोली लिग तालिकाको बिचमा सङ्घर्ष गरिरहेको थियो र प्रशिक्षक मिकेल आर्टेटामाथि चर्को दबाब थियो, आर्टेटा र तत्कालीन गैर-कार्यकारी निर्देशक टिम लुइस अमेरिकाको डेनभर उडे। त्यहाँ उनीहरूले क्लबका मालिक स्ट्यान क्रोएन्केसँग भेट गरी आर्सनललाई पुनः विश्वको सम्भ्रान्त क्लब र एक बलियो टोली बनाउने दीर्घकालीन योजना प्रस्तुत गरे।

पछाडि फर्किएर हेर्दा, सन् २०१९ को गर्मीमा प्राविधिक निर्देशकका रूपमा एडुको आगमनले आर्सनलको फुटबल अपरेसनमा ठुलो परिवर्तन ल्याएको थियो। परम्परागत स्काउटिङ विभागलाई भत्काएर ‘फुटबल इन्टेलिजेन्स’ (Football Intelligence) युनिट गठन गरियो। यस विभागले लिभरपुलबाट जुर्गेन क्लोपको बहिर्गमन र म्यानचेस्टर सिटीका केभिन डे ब्रुइना वा लिभरपुलका मोहम्मद सलाह जस्ता खेलाडीहरूको उमेर बढ्दै जाँदा आउने गिरावटको पहिल्यै प्रक्षेपण गरेको थियो। सोही अनुसार आर्सनलले आफ्ना खेलाडीहरू अनुबन्ध गर्न थाल्यो, ताकि प्रतिद्वन्द्वीहरू कमजोर हुँदा आफ्नो टोली उत्कर्षमा पुगोस्।

‘विषाक्त’ संस्कृतिबाट पारिवारिक बन्धनसम्मजब आर्टेटाले सन् २०१९ को डिसेम्बरमा क्लब सम्हाले, उनले कर्मचारीहरू माझ एउटा सर्वेक्षण गराएका थिए। आर्सनलमा काम गर्ने वातावरण कस्तो छ भनी सोधिएको प्रश्नमा एउटै शब्द सबैभन्दा बढी सुनिएको थियो—”विषाक्त” । आर्टेटाले सबैभन्दा पहिले यही संस्कृति बदल्ने निर्णय गरे। उनले सम्मान, प्रतिबद्धता र जोशलाई क्लबको मुख्य मन्त्र बनाए।

टिम लुइसको सल्लाह र क्रोएन्के परिवारको स्वीकृतिमा आर्सनलले ट्रान्सफर बजारमा एउटा कडा नियम बनायो: २३ वर्ष वा सोभन्दा कम उमेरका र ४० मिलियन युरोभन्दा कम मूल्यका खेलाडी मात्रै साइन गर्ने। यसै रणनीति अन्तर्गत मार्टिन ओडेगार्ड र बेन ह्वाइट जस्ता खेलाडी भित्रिए, जो आज टोलीका मेरुदण्ड हुन्।

यो प्रक्रिया सहज थिएन। मेसुट ओजिल, डेभिड लुइज, पिएर-एम्रिक ओबामामेयाङ र निकोलस पेपे जस्ता महँगा र स्थापित खेलाडीहरूलाई क्लबबाट बिदा गर्दा आर्सनलले धेरै आलोचना र उपहास पनि सहनुपर्‍यो। तर, यसले एउटा फाइदा गर्‍यो—बुकायो साका, ग्याब्रिएल मार्टिनेली र विलियम सालिबा जस्ता युवा खेलाडीहरू सँगै परिपक्व हुने मौका पाए। आज यो टोली केवल खेलाडीहरूको समूह मात्र होइन, एउटा बलियो सामाजिक र धार्मिक बन्धनमा बाँधिएको परिवार बनेको छ, जो फुर्सदको समयमा सँगै तास र ‘पर्चिस’ (एक प्रकारको बोर्ड गेम) खेल्छन्।

आर्टेटाको अनुशासन र सेट-पिसको जादु

मिकेल आर्टेटा केवल एक प्रशिक्षक मात्र होइनन्, उनी एक वैचारिक नेता हुन्। उनको ध्यान खेलका सानाभन्दा साना विवरणमा पनि जान्छ। यस सिजन आर्सनलको सफलतामा उनीहरूको ‘सेट-पिस’ कौशलको ठुलो हात छ। सेट-पिस विशेषज्ञ निकोलस जोभरको आगमन र उनको कडा मिहिनेतले आर्सनललाई कर्नर र फ्रि-किकमा खतरनाक टोली बनायो।

आर्टेटाको रणनीति र मनोविज्ञान अनौठो छ। उनले विपक्षी टोलीका लागि एमिरेट्स स्टेडियमको अवे ड्रेसिङ रुमलाई सानो र असहज बनाइदिए। खेलाडीहरूमा जोस भर्न उनले पकेटमारदेखि नाङ्गो आगोको ज्वालासम्मका उदाहरणहरू प्रयोग गरे। खेलअघि टोलीको रणनीति चुहावट नहोस् भनेर उनी यति सतर्क रहन्छन् कि खेलाडीहरूले समेत खेल सुरु हुनुभन्दा केही घण्टा अघि मात्र आफू प्लेइङ इलेभेनमा परेको थाहा पाउँछन्।यद्यपि, आर्टेटासँग काम गर्नु सजिलो भने छैन। उनको ‘नन-नेगोसिएबल्स’ (सम्झौताहीन नियम) का कारण धेरै स्टार खेलाडीहरू टोलीबाट बाहिरिए। तर क्लबको नेतृत्वले सधैँ उनलाई पूर्ण साथ दियो। म्यानचेस्टर सिटीको विशाल शक्तिको अगाडि आर्टेटाले पेप ग्वार्डियोलाको मोडलबाट केही अंश सापटी लिँदै नियन्त्रण र सुरक्षामा बढी जोड दिएर जित्ने नयाँ तरिका पत्ता लगाए।

खेल परिवर्तन गर्ने ‘आक्रामक अन्तिम धक्का’

सन् २०२४ को नोभेम्बरमा एडुले क्लब छोड्दा आर्सनलमा भुईँचालो गएको थियो। तर क्लबले यसलाई एक अवसरको रूपमा लियो। टोलीलाई उपविजेताको मानसिकताबाट निकालेर विजेता बनाउन गत मार्चमा एथ्लेटिको म्याड्रिडका पूर्व कार्यकारी आन्द्रेया बर्टालाई स्पोर्ट्स डाइरेक्टर का रूपमा भित्र्याइयो। बर्टाले ट्रान्सफर बजारमा थप आक्रामक नीति अपनाए।

आर्सनलले अलेक्ज्याण्डर इसाक जस्ता महँगा खेलाडीमा मात्र बजेट सीमित गर्नुको साटो टोलीको गहिराई बढाउन २५० मिलियन पाउण्ड खर्च गरेर आठ खेलाडी भित्र्यायो। भिक्टर ग्योकेरेस, मार्टिन जुबिमेन्डी, क्रिस्टियन मोस्केरा र नोनी माडुएके जस्ता खेलाडीहरू टोलीमा थपिए। काई हाभर्टज घाइते हुँदा बर्टा र टोलीले द्रुत गतिमा काम गर्दै क्रिस्टल प्यालेसका एबेरेची एजेलाई अनुबन्ध गर्‍यो, जुन सम्झौता हुँदा एजे एमिरेट्स रङ्गशाला बाहिर कारमा बसेर हरियो बत्तीको पर्खाइमा थिए।

यसका साथै, युवा एकेडेमीको उत्पादन १६ वर्षका म्याक्स डोम्यान र माइल्स लुइस-स्केलीले सिजनको अन्तिम चरणमा देखाएको प्रदर्शनले आर्सनलको भविष्य कति सुरक्षित छ भन्ने प्रमाणित गर्छ। एभर्टनविरुद्ध डोम्यानको उत्कृष्ट गोल यस सिजनको सबैभन्दा यादगार क्षणमध्ये एक बन्यो।

निरन्तरताको चुनौती

यो सिजन आर्सनलले घरेलु लिग मात्र जितेको छैन, बरु आगामी मे ३० मा पेरिस सेन्ट जर्मेन विरुद्ध हुने च्याम्पियन्स लिगको फाइनलमा पनि स्थान बनाएको छ। आर्सनलसँग अब ऐतिहासिक ‘डबल’ उपाधि जित्ने सुनौलो मौका छ।

एडु, टिम लुइस र स्टिभ राउन्ड जस्ता पुराना पात्रहरू बाहिरिए पनि मुख्य कार्यकारी रिचार्ड गार्लिक र कमर्सियल अफिसर जुलिएट स्लटको नेतृत्वमा आर्सनलको आर्थिक र व्यावसायिक जग मजबुत बनेको छ। रियल म्याड्रिडको नजरमा रहेका इक्वेडरका १६ वर्षका जुम्ल्याहा दाजुभाइ एडिन र होल्गर क्विन्टेरोको अनुबन्धले आर्सनल अब भविष्यका लागि पनि तयार छ भन्ने देखाउँछ।

स्ट्यान र जोश क्रोएन्केले भनेका छन्- “हामी सधैँ अगाडि बढ्ने दृष्टिकोण राख्छौँ, सिकाइलाई आत्मसाथ गर्छौँ र प्रगतिको खोजीमा अथक रहन्छौँ।”

सन् २०२० मा विश्लेषकहरूले अनुमान गरेको ‘विन विन्डो’ अझै पनि खुला छ। आर्सनलले यस सिजनको उपाधि त सुरक्षित गर्‍यो, तर वास्तविक मिसन भनेको यस सफलतालाई आगामी धेरै वर्षसम्म कायम राख्नु र फुटबल साम्राज्यमा आफ्नो प्रभुत्व जमाउनु हो।