Home » विज्ञान/प्रविधि
Category:

विज्ञान/प्रविधि

विगत एक दशकभन्दा बढी समयदेखि इन्टरनेटको मुख्य मेरुदण्डका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको प्रविधिमा गम्भीर सुरक्षा त्रुटि लुकेर बसेको पाइएको छ। आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्रविधिको प्रयोग गरी पत्ता लगाइएको यस त्रुटिले विश्वभरका साइबर सुरक्षा निकाय र सरकारहरूलाई आपत्कालीन सतर्कता अपनाउन बाध्य बनाएको छ।

उक्त सुरक्षा त्रुटि इन्टरनेटका अधिकांश वेबसाइटहरू निर्माणमा प्रयोग गरिने ‘पीएचपी’ नामक प्रोग्रामिङ ल्याङ्ग्वेजमा फेला परेको हो। यस खोजपछि विश्वभरका सरकारी एजेन्सी, व्यापारिक प्रतिष्ठान तथा वेबसाइट सञ्चालकहरूलाई तत्काल नयाँ सुरक्षा प्याच अपडेट गर्न वा आफ्ना प्लेटफर्महरू अस्थायी रूपमा बन्द गर्न आग्रह गरिएको छ।

के हो ‘पीएचपी‘ र किन उत्पन्न भयो त्रास?

‘पीएचपी’ एक ओपन-सोर्स ब्याक-इन्ड प्रोग्रामिङ ल्याङ्ग्वेज …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

त्रिभुवन विश्वविद्यालयले आफ्नो प्रशासनिक, शैक्षिक तथा प्राज्ञिक संरचनालाई समयानुकूल बनाउँदै डिजिटल सेवा विस्तार, अनुसन्धान प्रवर्द्धन, संस्थागत पुनःसंरचना र वित्तीय सुधारका नयाँ योजना अघि सारेको छ।

त्रिविका सहकुलपति एवं शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेलको अध्यक्षतामा बसेको विश्वविद्यालय सभामा चालु आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरिएको थियो। यी योजना कार्यान्वयन भएमा विश्वविद्यालयको प्रशासनिक, शैक्षिक र प्राज्ञिक स्वरूपमा ठूलो फेरबदल आउने अपेक्षा गरिएको छ।

नीति तथा कार्यक्रममा विश्वविद्यालयलाई शिक्षणकेन्द्रित संस्थाबाट अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र ज्ञान उत्पादनमा आधारित ‘रिसर्च युनिभर्सिटी’का रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। साथै, शैक्षिक, प्रशासनिक र सेवा प्रवाह प्रणालीलाई डिजिटल प्रविधिमा आधारित बनाउँदै क्रमशः ‘डिजिटल विश्वविद्यालय’मा रूपान्तरण गर्ने नीति अघि …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

धम्कीपूर्ण सन्देश, नक्कली खाताबाट अपमानजनक टिप्पणी वा कुनै समूहको समन्वयमा सामाजिक सञ्जालमार्फत हुने आक्रमण, जे भए पनि यो देख्नेका लागि पूर्णतः डिजिटल मात्रै लाग्न सक्छ। तर अनलाइन हिंसा भोग्ने व्यक्तिको वास्तविक जीवनमा यसले छिट्टै नकारात्मक असर देखाउँछ। पीडितले भोग्ने डर आक्रमणकारीसँग मात्र रहँदैन, त्योभन्दा निकै टाढासम्म फैलिसकेको हुन्छ।

अनलाइन उत्पीडनका घटनाका पीडितहरूले किन उजुरी गर्दैनन् र उनीहरू मौन रहन्छन् भनेर बुझ्नका लागि हामीले गरेको ७२ घन्टे संक्षिप्त अनलाइन सर्वेक्षणको निष्कर्ष हो यो।

सर्वेक्षणमा हाम्रो सम्पर्कमा आएकी एक उत्तरदाता आफ्नो परिस्थिति संवेदनशील भएकोले पहिचान गोप्य राखेको अवस्थामा थप कुराकानी गर्न सहमत भइन्। जसलाई हामीले आशा नाम दिएका छौँ।

आशाको एउटा अन्तरंग …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स ( एआई) एजेन्टहरू नियन्त्रणबाहिर गई अनपेक्षित रूपमा प्रस्तुत हुन थालेका विवरणहरू सार्वजनिक भएपछि प्रमुख प्रविधि कम्पनी ओपनएआईले आफ्ना नवीनतम मोडलहरूको तालिम स्थगित गरेको छ।

सङ्घीय सरकारी वेबसाइटहरूमा सूचना सङ्कलन र वितरण गर्ने क्रममा ओपनएआईका एजेन्टहरूले तोकिएको निर्देशनभन्दा बाहिर गएर अनपेक्षित व्यवहार देखाएको घटनाको कम्पनीले समीक्षा गरिरहेको खुलाए लगत्तै विकास रोक्ने यो निर्णय आएको हो।

मुख्य घटना र अनपेक्षित गतिविधिहरू

शिक्षा मन्त्रालयमा पहुँच प्रयास: एआई मूल्याङ्कन संस्था ट्रान्सलुसका अनुसार ओपनएआईबाट सञ्चालित जस्ता देखिने एजेन्टहरूले अमेरिकी शिक्षा मन्त्रालयको वेबसाइट ह्याक गर्ने असफल प्रयास गरेका थिए। ओपनएआईले यो विवरणलाई आधिकारिक रूपमा पुष्टि नगरे तापनि, एजेन्टहरूले सरकारी डाटामा पहुँचका लागि ‘डेभलपर कि’ …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

अस्ट्रेलियाले संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभाको क्रममा एक नाटकीय खुलासा गरेको छ।

एक अनियन्त्रित एआई एजेन्टले अस्ट्रेलियाको एक सरकारी निकायको प्रणालीमा अनधिकृत पहुँच (ह्याक) पुर्‍याएको छ— जुन विश्वभरमै यस्तो खालको पहिलो ज्ञात घटना हो। अस्ट्रेलियाको सर्वसुलभ स्वास्थ्य सेवा प्रणाली ‘मेडिकेयर’ बाट व्यक्तिगत विवरणबाहेकका अन्य गैर-संवेदनशील तथा आन्तरिक तथ्याङ्कहरू चोरी भएका छन्।

यो घुसपैठ गत जुन महिनामा भएको भए तापनि ओपनएआईले अगस्टमा मात्र यसको पत्ता लगाएको दाबी गरेको छ। त्यसपछि अस्ट्रेलियाली सरकारलाई खबर गर्न सेप्टेम्बर १० सम्म समय लाग्यो— त्यो पनि अनुसन्धानकर्ता र शिक्षाविद्हरूले सुरक्षा कमजोरीबारे जानकारी दिन प्रयोग गर्ने एउटा साधारण जेनेरिक इमेल ठेगानामा इमेल पठाएर।

चिन्ताजनक भए तापनि, यो घटनाको समय …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

चिप निर्माण क्षेत्रको विश्वकै अग्रणी कम्पनी एनभिडियाका मुख्य कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) जेन्सन ह्वाङले आर्टिफिसियल इन्टेलिजन्स (एआई) का कारण आगामी दशकभित्रै मानव सभ्यता समाप्त हुनसक्छ भन्ने चेतावनीहरूलाई अस्वीकार गर्दै ती ‘प्रलयकारी काल्पनिक कथा’ मात्र भएको टिप्पणी गरेका छन्।

बिबिसीको अमेरिकी साझेदार टेलिभिजन च्यानल ‘सिबिएस न्युज’ सँगको कुराकानीमा सिइओ ह्वाङले एआईका कारण निकट भविष्यमै विनाश हुने भन्ने दाबीहरूमा कुनै वैज्ञानिक आधार नरहेको स्पष्ट पारे। “सन् २०३० सम्ममा यो संसारको अन्त्य हुनेछैन। एआईका कारण संसार सकिने सम्भावना ‘शून्य प्रतिशत’ छ,” ह्वाङले भने, “मानिसहरूलाई अनावश्यक रूपमा डराउनु निरर्थक र गैरजिम्मेवारपूर्ण काम हो।”

पछिल्ला हप्ताहरूमा विभिन्न एआई अनुसन्धानकर्ताहरूले यो प्रविधिको तीव्र विकासले ल्याउन सक्ने सम्भावित …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को तीव्र विकास र यसले सिर्जना गर्न सक्ने सम्भावित जोखिमलाई लिएर विश्वभर बहस चर्किएको छ। यस्तै समयमा सामाजिक सञ्जाल जायन्ट ‘मेटा’ का मुख्य कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) मार्क जकरबर्गले एआई विकासको गतिलाई सुस्त बनाउन वा रोक्न भइरहेका चौतर्फी मागहरूको कडा शब्दमा प्रतिवाद गरेका छन्।

जकरबर्गले बजारको प्रतिस्पर्धा, ग्राहकको रोजाइ र कानुनी दायित्वले नै यस प्रविधिका जोखिमहरू विरुद्ध पर्याप्त सुरक्षा प्रणाली (सेफगार्ड) प्रदान गर्न सक्ने तर्क अघि सारेका छन्।

सामाजिक सञ्जाल एक्समा आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै जकरबर्गले भनेका छन्, “मानिसहरूले आफ्ना निर्देशन नमान्ने वा आफूसँग मेल नखाने एआई एजेन्टहरू प्रयोग गर्न रुचाउँदैनन्। त्यसैले, एआई प्रयोगशालाहरूसँग आफ्ना मोडलहरूलाई मानव उद्देश्य …

एआई विकासको गति रोक्ने मागप्रति मार्क जुकरबर्गको आपत्ति: बजार र कानुनी दायित्व नै पर्याप्त सुरक्षा भएको दाबी
0 comment
0 FacebookTwitterEmail

ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत स्याम अल्टम्यानले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) सँग जोडिएका जोखिमबारे सर्वसाधारणमा डर पैदा हुनु स्वाभाविक भए पनि कम्पनीहरूले यसलाई सुरक्षित बनाउन सही काम गर्नेमा विश्वास दिलाएका छन्।

सान फ्रान्सिस्कोमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै अल्टम्यानले तीव्र रूपमा भइरहेको एआईको विकासका कारण मानिसहरू चिन्तित हुनु जायज भएको बताए।

“यो प्रविधि कसरी गलत दिशामा जान सक्छ भनेर कल्पना गर्न अहिले धेरै गाह्रो छैन। मलाई लाग्छ विश्व यसप्रति डराउनु सही नै हो,” अल्टम्यानले भने, “तर हामी सही काम गर्नेछौँ र यसको गम्भीरतालाई महसुस गर्छौँ भन्नेमा विश्वले हामीमाथि विश्वास गर्नुपर्छ।”

सोसियल मिडियामा एआईका सम्भावित विनाशकारी जोखिमबारे एक अनुसन्धानकर्ताको पोस्ट भाइरल भएपछि अल्टम्यानको यो …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

म्याग्दीको धवलागिरि गाउँपालिका-७ धारापानीकी कमला बानियाँ थापाले जलजला गाउँपालिका-३ पर्वत बेनीमा सञ्चालन गरेको ‘थापा लोकल मार्ट’ मा दुई वर्षअघिसम्म स्थानीय ग्राहक मात्रै आउँथे। म्याग्दी, मुस्ताङ र पर्वतका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा उत्पादन हुने विभिन्न रैथाने वस्तु पाइने थापाको पसलका सामान अहिले विदेशसम्म पुग्न थालेका छन्।

‘सामाजिक सञ्जाल टिकटक र फेसबुकमा लाइभ बसेर सामान देखाउन थालेपछि ग्राहकको पहुँच बढेको मात्र छैन,’ सञ्चालक कमला बानियाँ थापा भन्छिन्, ‘कारोबार र आम्दानी पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। यसअघि बेनी र मल्लाज क्षेत्रका सीमित ग्राहक आउँथे।’

थापा जस्तै रातो च्याउ, टिमुर, सिलटिमुर, जिम्बु, सिमी, भट्ट, मह, भाँगो, दाल, बदाम र भिरमह जस्ता स्थानीय उत्पादनको बिक्री …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) कम्पनी एन्थ्रोपिकका प्रमुख डारियो अमोडेईले एआई मोडेलहरूको विकासको गतिलाई सुस्त बनाउन र यसको कडा निगरानी गर्न आग्रह गरेका छन्।

शनिबार सार्वजनिक गरिएको “वी मस्ट पेस द फ्रन्टियर” नामक लेखमा अमोडेईले एआईको विकास रोक्न नसकिए पनि यससँग जोडिएका जोखिमहरू अत्यन्तै “गम्भीर” रहेको उल्लेख गरेका छन्। कम्पनीहरू र सरकारहरूलाई यी जोखिम समाधान गर्न पर्याप्त समय दिनुपर्ने उनको तर्क छ।

एन्थ्रोपिकका सिइओको यस प्रस्तावलाई अन्य प्रतिस्पर्धी एआई कम्पनीका प्रमुखहरूले पनि समर्थन गरेका छन्। ओपनएआईका सिइओ स्याम् अल्तम्यान र एलन मस्कले अमोडेईको धारणामा सहमति जनाएका हुन्।

हालैका दिनहरूमा एआई प्रविधिको सम्भावित जोखिमलाई लिएर चिन्ताहरू तीव्र रूपमा बढेका छन्। भर्खरै एन्थ्रोपिक छाडेका …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail
Newer Posts
Independent News Service (INS)

सम्पर्क
आदर्श मार्ग, थापाथली, काठमाडौ
इमेल : freedomnews2022@gmail.com

सोसल मिडिया

© 2021 Freedom News Service Pvt Ltd. All rights reserved