Home » विज्ञान/प्रविधि
Category:

विज्ञान/प्रविधि

कन्जर्भेटिभ प्रभावशाली व्यक्तित्व तथा लेखिका एश्ले सेन्ट क्लेयर, जो एलोन मस्कको एक बच्चाकी आमा पनि हुन्, उनले एआई कम्पनी एक्सएआई विरुद्ध मुद्दा दायर गरेकी छन्। मुद्दामा एक्सएआई को ग्रोक एआई उपकरणले उनको अनुमति बिना यौन प्रकृतिका डीपफेक छविहरू उत्पन्न गरेको आरोप लगाइएको छ।

न्यु योर्क अदालतमा बिहीबार दायर गरिएको मुद्दामा उल्लेख छ कि एक्स (पूर्व ट्विटर) प्लेटफर्मका प्रयोगकर्ताहरूले सेन्ट क्लेयरको १४ वर्षको उमेरमा पूर्ण लुगा लगाएको तस्बिरहरू प्रयोग गरी ग्रोकलाई उनलाई नग्न बनाउन वा बिकिनीमा राख्न अनुरोध गरेका थिए। ग्रोकले ती अनुरोध पूरा गरेको र यस्ता छविहरू “वास्तवमा अनुमति बिना” को भएको दाबी गरिएको छ। मुद्दामा थप उल्लेख छ कि …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

दृष्टान्त १ः नेपालभित्रका दुई सय ४० हाराहारी इ–कमर्स व्यवसायमात्र वाणिज्य विभागमा सूचीकृत छन्। प्रक्रियामा गएका करिब ७०० व्यवसाय सूचीकृत हुनसकेका छैनन् भने वैधानिक प्रक्रियामै नगएका यस्ता व्यवसायको सङ्ख्या कति छ भन्ने जानकारी कुनै पनि सरकारी निकायसँग छैन।

दृष्टान्त २ः नेपालमा विद्युतीय सेवाको कारोबार गर्ने २१ वटा विदेशी कम्पनीमात्र दर्ता भएका छन्। तीस लाखभन्दा कमको वार्षिक कारोबार गर्ने कम्पनीको विद्युतीय सेवा कर छुट भए पनि कुन कम्पनीको कारोबार ३० लाखभन्दा बढी छ र कुनको कम छ भन्ने जाँचबुझ हुनसकेको छैन। उनीहरू पूर्ण रूपमा करको दायरा भन्दा बाहिर छन्।

दृष्टान्त ३: नेपालमा क्रिप्टोलगायत भर्चुअल सम्पत्ति (भर्चुअल एसेट)को कारोबार अवैध हो। तर पछिल्लो …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा–प्रतिष्ठान (नास्ट) ले स्वदेशमै विकसित ‘मुनाल’ नामक उपग्रह (स्याटेलाइट) प्रक्षेपणको सम्पूर्ण तयारी पूरा गरेको छ।उच्च माध्यमिक तहका विद्यार्थीहरूको नेतृत्वमा निर्माण गरिएको यो उपग्रहलाई नेपालको अन्तरिक्ष प्रविधि विकास यात्रामा ऐतिहासिक उपलब्धिको रूपमा हेरिएको छ ।

नास्टका सचिव डा. रवीन्द्रप्रसाद ढकालका अनुसार मुनाल उपग्रह आज (सोमबार) बिहान १० बजेर ३२ मिनेट जाँदा अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण हुनेछ।यसको प्रक्षेपण छिमेकी मुलुक भारतको आन्ध्रप्रदेशस्थित श्रीहरिकोटामा रहेको सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट हुनेछ।भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संस्था (इसरो) को ‘रकेट’ मार्फत ‘राइडसेयर पेलोड’ का रूपमा मुनाललाई अन्तरिक्षमा पठाउन लागिएको हो ।

नेपालको पहिलो स्पेस सिस्टम प्रयोगशालामा दुई वर्ष लगाएर तयार गरिएको यो उपग्रहको मुख्य उद्देश्य …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा स्नातक तह (तेस्रो वर्ष) अध्ययनरत विद्यार्थी सहजराज मल्लले हस्तलिखित देवनागरी लिपि पहिचान गर्ने अत्याधुनिक एआई मोडेल ‘मल्लनेट’ विकास गरेका छन्। यो मोडेलसम्बन्धी उनको अनुसन्धान पत्र विश्व प्रसिद्ध जर्नल साईन्टिफिक रिपोर्टस को नेचर भागमा प्रकाशन पनि भएको छ।

मल्लनेटले देवनागरी अक्षरहरू ९९.७१% शुद्धताका साथ चिन्न सक्छ, जुन यसअघिका उत्कृष्ट मोडेलको ९९.७२% सँग निकट छ। तर सबैभन्दा ठुलो विशेषता : यसले ५६.४१% कम प्यारामिटर (मात्र १ करोड ७० लाख) प्रयोग गरेर यो नतिजा निकालेको छ। यसले कम क्षमताका डिभाइसमा पनि प्रभावकारी रूपमा चलाउन सकिन्छ।

मोडेलमा होमोजिनियस फिल्टर क्याप्सुल (HFC) र रेसिड्युअल ब्लक जस्ता नयाँ प्रविधि प्रयोग गरिएको छ, जसले उस्तै …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail
  • आजको युगमा लोकतन्त्रप्रतिको विश्वास घट्दै गएको छ। नागरिकहरूले स्वशासनलाई सुस्त, अपारदर्शी थकाउने व्यवस्थाका रूपमा ठान्न थालेका छन्।अब लोकतान्त्रिक संस्थाहरूले प्राविधिक क्रान्तिलाई अँगाल्ने समय आएको छ। डिजिटल शासन कुनै प्राविधिक साधन मात्र होइन; यो लोकतन्त्रको जीवन-रेखा हो।

सन् २००१ मा इस्टोनियाले आफ्ना लगभग सबै सरकारी सेवाहरूलाई अनलाइनमा सरेपछि नागरिकहरूले तीन मिनेटमै कर दाखिला गर्न सक्ने, स्वास्थ्य रेकर्डहरू तुरुन्तै हेर्न सक्ने र आफ्नो ल्यापटपबाटै सुरक्षित रूपमा मतदान गर्न सक्ने भए। यसको परिणामस्वरूप भ्रष्टाचार घट्यो, कार्यकुशलता बढ्यो र सरकारप्रतिको विश्वास वृद्धि भयो। यो कुनै टाढाको सपना होइन; यो आजको वास्तविकता हो। यसले विश्वका बाँकी देश अमेरिका लगायतका राष्ट्रहरूलाई पनि …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

भारत सरकारले स्मार्टफोनमा अनिवार्य रूपमा हुनुपर्ने भनी आदेश दिएको ‘सञ्चार साथी’ (Sanchar Saathi) एपको नीति बुधवार फिर्ता लिएको छ। यो एपलाई साइबर सुरक्षाका लागि ल्याइएको बताइए पनि गोपनीयता उल्लङ्घनको भयले राजनीतिक दल, डिजिटल अधिकार अभियन्ताहरु र प्राविधिक कम्पनीहरूले तीव्र विरोध गरेका थिए। यसले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको सरकारलाई दुर्लभ नीति परिवर्तन गर्न बाध्य बनायो।

सञ्चार साथी एप के हो ?

यो सरकारी स्वामित्वको मोबाइल एप हो जसलाई ‘सञ्चार साझेदार’ भनिन्छ। यो एपले अन्तर्राष्ट्रिय मोबाइल उपकरण पहिचान आईएमईआई नम्बरमार्फत चोरी वा हराएका फोनहरू ट्र्याक गर्ने, अवरोध गर्ने र फिर्ता ल्याउने काम गर्छ। यसले फ्रडुलेंट मोबाइल कनेक्सन जाँच्ने, सन्दिग्ध फोन कलहरू रिपोर्ट …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail
  • कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) का जोखिमहरू र यसले शक्ति एकत्रित पार्ने खतरा स्पष्ट छ। तर न्यायपूर्ण र निष्पक्ष ढङ्गले प्रयोग गरेमा यो असल शासनका लागि ठुलो वरदान बन्न सक्छ।

लोकतन्त्र र एआईबिच ठुलो टक्कर चलिरहेको छ। हालै स्ट्रास्बोर्गमा भएको विश्व लोकतन्त्र मञ्च सम्मेलनमा उपस्थितहरुको प्रतिक्रिया हेर्दा लोकतन्त्र एआईको मारमा पर्ने धेरैजसोको अपेक्षा छ।

हो, एआईबाट लोकतन्त्रलाई खतरा त छ तर अवसर पनि उत्तिकै छ।

भर्खरै प्रकाशित भएको Rewiring Democracy: How AI will Transform Politics, Government, and Citizenship नामक पुस्तकमा एआईले सूचना प्रणालीमा विश्वास कसरी कमजोर बनाउँदै छ, एआईको पक्षपाती प्रयोगले नागरिकलाई कसरी हानि पुर्‍याउन सक्छ र निरङ्कुश शासकहरूले आफ्नो सत्ता …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

सार्वजनिक सेवा प्रसारण (पिएसबी) नेपालले स्थापनाको एकवर्षे यात्रा पूरा गरेको छ । नेपाल टेलिभिजन र रेडियो नेपाललाई समायोजन गरी रूपान्तरित पिएसबी नेपालले आज आफ्नो स्थापनाको प्रथम वार्षिकोत्सव मनाउँदैछ ।

वार्षिकोत्सवका अवसरमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलबाट ‘एनटिभी वर्ल्ड’को औपचारिक शुभारम्भ गर्ने पिएसबी नेपालका कार्यकारी अध्यक्ष डा महेन्द्र विष्टले जानकारी दिए । नेपाल सरकारको आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को बजेटमा नेपाल टेलिभिजनको अङ्ग्रेजी च्यानलका रूपमा ‘एनटिभी वर्ल्ड’ सञ्चालन गर्ने कार्यक्रम राखिएको थियो । यो च्यानलले नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय जगत्मा नेपाल बुझिने सामग्री समावेश गर्नेछ ।

विश्वमा सन् १९२० को दशकदेखि सार्वजनिक सेवा प्रसारण (पिएसबी) को अभ्यास आरम्भ भए पनि नेपालमा यसको परिकल्पना प्रजातन्त्रको पुनः स्थापनापछि …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

काठमाडौँका विभिन्न १९ सार्वजनिक स्थानमा अबदेखि नि:शुल्क वाइफाइ इन्टरनेट उपलब्ध हुने भएको छ ।

सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री जगदीश खरेलको पहलमा विभिन्न अस्पताल, पशुपतिनाथ मन्दिर क्षेत्र परिसर, विमानस्थलका साथै संवेदनशील, महत्त्वपूर्ण र सार्वजनिक सेवा प्रवाह हुने क्षेत्रमा नि:शुल्क वाइफाइ इन्टरनेट सेवा विस्तार भएको हो ।

मन्त्रालयका अनुसार यसअघि नै वाइफाइ इन्टरनेट सेवा उपलब्ध भएका स्थानमा मर्मतसम्भार, गुणस्तर वृद्धि र क्षमता विस्तार गरिएको छ भने तीन निर्माणाधीनसहित आठ स्थानमा नयाँ जडान गरिएको हो ।

मन्त्रालयका अनुसार अब काठमाडौँको नयाँ बसपार्क, भक्तपुर अस्पताल, भक्तपुर क्यान्सर अस्पताल, कीर्तिपुर अस्पताल र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा नयाँ स्थापना र क्षमता विस्तारसहित सञ्चालनमा वाइफाइ सेवा उपलब्ध हुनेछ …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

चीनको बाइटडान्स कम्पनीले सञ्चालन गर्ने लोकप्रिय भिडियो प्लेटफर्म टिकटकले अमेरिकामा आफ्नो सेवालाई अमेरिकी स्वामित्वअन्तर्गत जारी राख्न पूर्वाधार सम्झौता गरेको छ। ट्रम्प प्रशासनले सोमबार यो सम्झौताको घोषणा गर्दै यसले अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षालाई मजबुत बनाउने बताएको छ। यो सम्झौताले टिकटकको अमेरिकी कारोबारलाई अमेरिकी लगानीकर्ता समूहलाई बिक्री गर्ने प्रावधान गरेको छ, जसले चिनियाँ प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

ट्रम्प ह्वाइट हाउसका अनुसार, यो प्रारम्भिक सम्झौतामा अमेरिकी पक्षले टिकटकको एल्गोरिदममा पूर्ण नियन्त्रण पाउनेछ। यसका लागि अमेरिकी सफ्टवेयर जायन्ट ओराकल कम्पनीले एल्गोरिदमको पर्यवेक्षण गर्नेछ। बाइटडान्सले टिकटकको अमेरिकी इकाईमा २० प्रतिशतभन्दा कम सेयर राख्नेछ, भने नयाँ स्वामित्व समूहले एल्गोरिदमको प्रतिलिपि प्राप्त गर्नेछ। यस सम्झौताअन्तर्गत टिकटकको …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail
Newer Posts
Independent News Service (INS)

सम्पर्क
आदर्श मार्ग, थापाथली, काठमाडौ
इमेल : freedomnews2022@gmail.com

सोसल मिडिया

© 2021 Freedom News Service Pvt Ltd. All rights reserved