

-
डा. रामदेव पण्डित, (आयुर्वेद चिकित्सक)
Posts

भात स्वस्थकर कि रोटी ?
नेपालमा कुनैबेला अधिकांशले सकेसम्म पहाडतिर भात र तराईतिर रोटी खाने गरेको पाइन्थ्यो। दैनिक साँझ बिहानै खाइने भात र रोटी नेपालीहरूको मूल खाना थियो। अहिले तराईतिर...

हानिकारक प्रशोधित खानाको लतमा नेपाली
एक जमाना थियो जुनबेला मान्छेले सबथोक काँचै (प्राकृतिक वा अप्रशोधित) खाने गर्थे। आगोको आविष्कार भएपछि खाद्य पदार्थलाई आधा पकाएर, पकाएर वा उमालेर खान थालियो। पकाइएको...

बढ्दो ‘केक कल्चर’को दुष्प्रभाव
केक काट्ने संस्कृति पश्चिमबाट नेपालमा भित्रिएको हो भन्ने विषय अधिकांशलाई थाहा छ। यो संस्कृति अहिले नेपाली संस्कृति कै रूपमा शरहदेखी गाउँगाउँ (जनस्तर) सम्म अभ्यास भइरहेको...

आयुर्वेदिक औषधिको ‘एक्सपाइरी डेट’ हुन्छ ?
औषधीय उत्पादनहरूको प्रभावलाई लामो समयसम्म कायम राख्न त्यसको भण्डारणमा निकै ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । बाथरूमको साबुन राख्ने बट्टा, कपडा राख्ने दराजको कक्ष, भान्साघरको मसला राख्ने...

रक्सीसित मासुकै सितन किन ?
आयुर्वेदका अनुसार रक्सीको गुण लघु (हलुकापन), रूक्ष (खस्रोपन), सूक्ष्म, तीक्ष्ण हुन्छ र रक्सीको विपरीत मासुको गुण गुरू (भारीपन), स्निग्ध (चिल्लो), स्थूल, मन्द हुन्छ। मासुले रक्सीको...

डेंगु रोगः मेवा–पातको रस र विज्ञान
आधुनिक चिकित्सा विज्ञानका चिकित्सकहरूको स्वीकार्यताका लागि अझ देखाउनुपर्ने कस्तो प्रमाण हो ? मेवाको पातको रसलाई कुनै बहुराष्ट्रिय कम्पनीले सिरप बनाएर बजारमा ल्याउला, औषधी व्यवस्था विभागले...

दशैंको स्वास्थ्य सुत्र
मासु पकाउने तरिकाले पनि मासु स्वस्थकर वा अस्वस्थकर बन्छ। पोलेर खाएको मासु कदापि हितकर हुँदैन। अति धेरै मसालेदार, अति धेरै भुटिएको, पटक पटक तताइएको वा...

बढी मसला हाले मिठो हुन्छ भन्ने बुझाइ नै गलत
नेपालीहरूको महान चाड दशैं आउनै लागेको छ। दशैंमा मिठो खानु पर्छ वा खान पाइन्छ भन्ने सोच र अपेक्षा आम मानिसको हुन्छ। खाना स्वादिलो बनाउन विभिन्न...

डेंगु रोगको उपचारमा मेवा–पात रसको वैज्ञानिक प्रामाणिकता
अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका जर्नलमा मेवा सम्बन्धी प्रकाशित २८ वटा वैज्ञानिक अनुसन्धानहरूको समीक्षात्मक अध्ययनको निष्कर्ष अनुसार मेवाको पातमा मूल रूपमा दुईवटा औषधीय गुण उच्चतम मात्रामा पाइन्छ, पहिलो...

लसुन र प्याज रोक्नु पछाडिको विज्ञान
बौद्धिक कार्य गर्नेले वा आध्यात्मिक साधकले इन्द्रियलाई संयममा राख्न लसुन र प्याजको प्रयोग छोड्नुपर्छ। लसुन र प्याजको सेवन छोडेपछि इन्द्रियहरू नियन्त्रणमा रहन्छन्, उत्तेजित हुन पाउँदैनन्।...