युरोपमा अत्यधिक गर्मीको लहर: फ्रान्समा मात्रै २,०२५ मानिसको मृत्यु, थप कडा मौसमको चेतावनी

युरोपमा जुन महिनाको अन्तिम साता रेकर्ड तोड्ने गरी चलेको अत्यधिक गर्मीको लहरका कारण फ्रान्समा २ हजारभन्दा बढी अतिरिक्त मानिसको मृत्यु भएको छ। मौसमविद्हरूले आगामी केही दिनमा युरोपेली महाद्वीपमा तापक्रम अझै बढ्न सक्ने चेतावनी दिइरहेका बेला फ्रान्स सरकारले यो तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको हो।

जुन महिनाको अन्तिम साता फ्रान्समा मृत्युदर अघिल्लो साताको तुलनामा २९ प्रतिशतले बढेको छ। फ्रान्सेली स्वास्थ्य मन्त्री स्टेफानी रिस्टका अनुसार ४५ वर्षभन्दा माथिका नागरिकहरूमा मृत्युदर “स्पष्ट रूपमा बढेको” पाइएको छ।

फ्रान्समा गत जुन २४ तारिखमा देशव्यापी रूपमा इतिहासकै सबैभन्दा बढी औसत तापक्रम रेकर्ड गरिएको थियो। त्यस दिन पेरिसको तापक्रम करिब ४१ डिग्री सेल्सियस पुगेको थियो भने देशको आधा भूभागमा ‘रेड हिट अलर्ट’ जारी गरिएको थियो।

गर्मीका कारण ज्यान गुमाउनेहरूको यो भयावह तथ्याङ्क आइरहेका बेला बेलायतसहित युरोपका अन्य भागहरू यसै साताको अन्त्यदेखि सुरु हुने थप चर्को तापक्रमको सामना गर्न तयारी अवस्थामा रहेका छन्।

बिबिसीका अनुसार हाल एजोर्सबाट पोर्चुगल र स्पेनतर्फ उच्च वायुमण्डलीय चापको एउटा ठुलो क्षेत्र बनिरहेको छ। यसका कारण साताको अन्त्यसम्ममा फ्रान्स र दक्षिणी बेलायतमा गर्मी अझै बढ्ने अनुमान गरिएको छ।

युरोपले यसरी अत्यधिक गर्मीको सामना गरिरहँदा, अमेरिकामा जुलाई ४ को स्वतन्त्रता दिवस मनाइरहेका लाखौँ मानिसहरू पनि मध्य र पूर्वी क्षेत्रमा लामो समयदेखि जारी अत्यधिक गर्मी र उच्च आर्द्रताबाट प्रभावित भएका छन्।

जलवायु परिवर्तनका कारण विश्वभर नै तापक्रम बढिरहेको छ— तर विशेष गरी युरोपमा यसको असर तीव्र छ। कोपरनिकस जलवायु सेवाका अनुसार युरोप विश्वको औसतभन्दा दोब्बर गतिमा तातिरहेको र सबैभन्दा छिटो तातो हुने महाद्वीप बनेको छ।

यसले गर्दा ग्रीष्मकालीन गर्मीको लहर बढ्ने, युरोपको पानी आपूर्तिमा ठुलो दबाब सिर्जना हुने र वन डढेलोका घटनाहरू अझ तीव्र हुने गरेका छन्।

दक्षिणी फ्रान्समा वन डढेलो।

यस वर्षको गर्मी याममा रेकर्ड तोड्ने तापक्रम विशेष गरी घातक साबित भइसकेको छ। बेल्जियममा गर्मीको लहरका कारण १,२२२ अतिरिक्त मानिसको मृत्यु भएको छ— जुन सामान्यभन्दा ३९ प्रतिशत बढी हो। यसरी ज्यान गुमाउनेमा झन्डै आधा सङ्ख्या ८५ वर्ष र सोभन्दा माथिका वृद्ध वृद्धाहरूको रहेको छ।

बेल्जियमको स्वास्थ्य मन्त्रालयले गर्मीको लहरका क्रममा भएको यो मृत्युको सङ्ख्यालाई “अभूतपूर्व” भनेको छ।

फ्रान्समा जुन २२ देखि २८ तारिखको बिचमा मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या २,०२५ ले बढेको छ— जुन झन्डै ३० प्रतिशतको वृद्धि हो भनी सार्वजनिक स्वास्थ्य फ्रान्स एजेन्सीले शुक्रबार घोषणा गरेको छ। पेरिस क्षेत्रमा मात्रै मृत्युदर ६२ प्रतिशतले बढेको छ।

फ्रान्सेली स्वास्थ्य मन्त्रालयले यो सङ्ख्या सम्भवतः “वास्तविकभन्दा कम आकलन” गरिएको हुनसक्ने र अन्तिम मृत्युदर यी प्रारम्भिक तथ्याङ्कहरू भन्दा अझ बढी हुन सक्ने जनाएको छ।

गर्मी बढेपछि पानीमा डुबेर मर्नेहरूको सङ्ख्या पनि ह्वात्तै बढेको छ। फ्रान्सेली गृह मन्त्री लोरेन्ट नुनेजले शनिबार दिएको जानकारी अनुसार जुन १८ यता मात्रै ७२ जनाको डुबेर मृत्यु भइसकेको छ।

यसैबिच, नेदरल्याण्ड्सका अधिकारीहरूले बिहीबार दिएको जानकारी अनुसार गत हप्ताको अभूतपूर्व गर्मीका कारण त्यहाँ करिब ४८० अतिरिक्त मानिसको मृत्यु भएको छ, जसमध्ये अधिकांश ८० वर्ष वा सोभन्दा माथिका थिए।

नेदरल्याण्ड्सका केही भागमा तापक्रम झन्डै ४० डिग्री सेल्सियस पुगेको थियो। अधिकांश मृत्युका घटनाहरू देशको दक्षिणी र पूर्वी भागमा दर्ता भएका छन्, जहाँ तापक्रम सबैभन्दा उच्च थियो।

नेदरल्याण्ड्समा आगामी हप्ता मौसम केही चिसो हुने अपेक्षा गरिए पनि अन्य क्षेत्रहरूमा भने साताको अन्त्यमा फेरि तातो मौसमको पूर्वानुमान गरिएको छ। फ्रान्सको दक्षिणी भागमा तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस पुग्ने अनुमान गरिएको छ भने बोर्डो, टुलुज र एजेन वरपर ३६ देखि ३७ डिग्री सेल्सियससम्मको तापक्रम पुग्ने अपेक्षा छ।

मेतेओ-फ्रान्सले देशको दक्षिणी भागमा वन डढेलोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै शुक्रबार र शनिबारका लागि रातो चेतावनी जारी गरेको छ। मौसमको अवस्थाका कारण डढेलो लाग्ने जोखिम सामान्यभन्दा “अत्यन्त उच्च” रहेको चेतावनी दिइएको छ।

बिहीबार प्रधानमन्त्री सेबस्टियन लेकोर्नुले गर्मी याम सुरु भएयता मात्रै झन्डै ७,००० ठाउँमा डढेलो लागिसकेको र हालसम्म करिब ८,७०० हेक्टर जमिन जलिसकेको बताएका छन्।

बिहीबार सेन्ट-मारी-ला-मेर सहरमा सल्किएको डढेलो कानेट-एन-रुसिलोनसम्म फैलिएपछि झन्डै ३,००० मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

आइबेरियन प्रायद्वीपमा त्यहाँको मौसम सेवा ‘एमेत’ले अर्को गर्मीको लहर आउन सक्ने चेतावनी दिएको छ।

पोर्चुगल सरकारले मङ्गलवार मध्यरातसम्मका लागि ‘स्टेट अफ अलर्ट’ घोषणा गरेको छ। त्यहाँका केही क्षेत्रमा तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि जाने र रातको समयमा समेत तापक्रम २५ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि रहने अनुमान गरिएको छ।

स्पेनमा पनि दक्षिण-पश्चिमी क्षेत्रहरूमा ओरेन्ज अलर्ट (सुन्तला रङ्गी चेतावनी) जारी गरिएको छ, जहाँ केही भागमा ४० डिग्री सेल्सियस तापक्रम पुग्ने अनुमान छ।