एजेन्सी 
भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीस्थित प्रगति मैदानमा रहेको अत्याधुनिक सभा स्थल ‘भारत मण्डपम’मा १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन भव्य रूपमा सुरु भएको छ। भारतको अध्यक्षतामा आयोजना भइरहेको यस दुई दिने शिखर सम्मेलनमा विश्वका प्रमुख उदीयमान अर्थतन्त्रका शीर्ष नेताहरू, संयुक्त राष्ट्रसङ्घका प्रतिनिधि तथा अन्तर्राष्ट्रिय निकायका प्रमुखहरूको बाक्लो उपस्थिति रहेको छ।
यस वर्षको सम्मेलनको मुख्य नारा “सबलता, नवप्रवर्तन, सहकार्य र दिगोपनाका लागि निर्माण” राखिएको छ।
प्रमुख नेताहरूको उपस्थिति र उच्चस्तरीय भेटवार्ता
भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको अध्यक्षतामा सञ्चालित सम्मेलनमा रुसी राष्ट्रपति भ्लाडिमिर पुटिन, चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ, इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियान, दक्षिण अफ्रिकी राष्ट्रपति सिरिल रामाफोसा, र इजिप्टका राष्ट्रपति अब्देल फत्ताह अल-सिसी लगायतका राष्ट्रप्रमुखहरू सहभागी छन्। त्यसै गरी संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेस, विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन तथा विश्व व्यापार सङ्गठनका प्रमुखहरू पनि सम्मेलनमा उपस्थित छन्।
सम्मेलनका क्रममा उच्चस्तरीय द्विपक्षीय भेटवार्ताहरू सम्पन्न भएका छन् ।
मोदी-पुटिन वार्ता: प्रधानमन्त्री मोदी र रुसी राष्ट्रपति पुटिनबीच भएको छलफलमा द्विपक्षीय व्यापारलाई सन् २०३० सम्ममा १०० अर्ब अमेरिकी डलर पुर्याउने, ऊर्जा सुरक्षा सुदृढ गर्ने तथा असैनिक आणविक प्रविधि सहकार्य बढाउने सहमति भएको छ।
मोदी-सी चिनफिङ भेट: गलवान सीमा विवादपछि चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको यो पहिलो भारत भ्रमण (सात वर्षपछिको) भएकाले दुई छिमेकी देशबिचको कूटनीतिक सम्बन्ध सुधार्ने र सीमा क्षेत्रमा शान्ति कायम गर्ने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको विशेष ध्यान खिचिएको छ।
नयाँ दिल्ली घोषणापत्र र प्रमुख साझा प्रतिबद्धता
सम्मेलनको पहिलो दिन ब्रिक्स राष्ट्रहरूले संयुक्त ‘नयाँ दिल्ली घोषणापत्र’ जारी गर्दै वैश्विक व्यापार, सुरक्षा र आर्थिक सुधारबारे साझा अवधारणा सार्वजनिक गरेका छन् ।
मध्यपूर्वमा जारी युद्ध र बढ्दो वैश्विक तनावप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्दै ब्रिक्स शिखर सम्मेलनले जारी गरेको घोषणापत्रमा सबै पक्षलाई अधिकतम संयमता अपनाउन आग्रह गरिएको छ। सम्मेलनले नागरिक पूर्वाधार र आणविक संरचनाहरूमाथि हुने कुनै पनि आक्रमणको कडा भर्त्सना गर्दै गाजा क्षेत्रमा जारी हिंसा तुरुन्त अन्त्य गर्न, प्यालेस्टाइनलाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घको पूर्ण सदस्यता प्रदान गर्न र संयुक्त राष्ट्रसंघीय प्यालेस्टाइन शरणार्थी सहायता तथा कार्य एजेन्सीलाई निरन्तर सहयोग उपलब्ध गराउन जोडदार माग गरेको छ।
यसै गरी, आर्थिक तथा प्राविधिक सहकार्यलाई मजबुत बनाउन वैश्विक व्यापारमा अमेरिकी डलरमाथिको निर्भरता घटाउँदै सदस्य राष्ट्रहरूबिच स्थानीय मुद्रामार्फत व्यापार अभिवृद्धि गर्ने निर्णय गरिएको छ। यस प्रक्रियालाई थप सहज बनाउन भारतले सदस्य राष्ट्रहरूबिच सीमा पार डिजिटल भुक्तानी प्रणालीलाई एकीकृत गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ। अर्कोतर्फ, विश्व व्यापार सङ्गठनका नियम विपरीत लगाइने एकपक्षीय आर्थिक प्रतिबन्ध र अतिरिक्त भन्सार महसुलले विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खला र इन्धन सुरक्षामा गम्भीर अवरोध पुर्याएको निष्कर्ष निकाल्दै ब्रिक्सले त्यसको कडा विरोध गरेको छ।
अन्तमा, घोषणापत्रमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको सुरक्षित र उत्तरदायी प्रयोग, जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरणका लागि हरित वित्तको प्रवर्द्धन तथा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ लगायतका अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरूमा विकासोन्मुख देशहरूको प्रतिनिधित्व र पहुँच बढाउन व्यापक बहुपक्षीय सुधारको आह्वान समेत गरिएको छ।
कडा सुरक्षा र राजधानीको व्यवस्थापन
कूटनीतिक जमघटलाई ध्यानमा राख्दै नयाँ दिल्लीलाई कडा सुरक्षा घेराभित्र राखिएको छ। १५ हजारभन्दा बढी दिल्ली प्रहरी र २०० कम्पनीभन्दा बढी प्यारामिलिट्री बल परिचालन गरिनुका साथै ५०० भन्दा बढी सिसिटिभी क्यामेराबाट निगरानी भइरहेको छ। संवेदनशील क्षेत्रमा ड्रोन तथा साना विमान उडानमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। सम्मेलन अवधिभर लुटियन्स दिल्लीका विद्यालय, सरकारी कार्यालय र प्रमुख बजारहरू बन्द गरिएका छन्।
भोलि (सेप्टेम्बर १३) आमन्त्रित साझेदार मुलुकहरूसँगको विस्तारित ब्रिक्स प्लस सत्र र समापन समारोहपछि शिखर सम्मेलन औपचारिक रूपमा सम्पन्न हुनेछ।
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
एजेन्सी का अन्य पोस्टहरु:
- अमेरिकी मध्यावधि चुनाव र नीतिगत अन्योलका बिच बजारमा तीव्र उतारचढाव
- अमेरिकाको मध्यावधि चुनावपछि प्रविधि शेयरमा ठुलो पहिरो: एआई क्षेत्रमा मन्दी आउने त्रास
- अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचन: ट्रम्पलाई ठुलो धक्का, कङ्ग्रेसका दुवै सदनमा डेमोक्र्याटको कब्जा
- युरोपमा हवाई सुरक्षामा तरङ्ग: सात वटा यात्रुवाहक विमानमा बमको झूटो धम्की, बेलायतबाट उडेका जहाज पनि प्रभावित
- युक्रेनको मानवीय सहायता केन्द्रमा रुसी बमबारी: २६ जनाको मृत्यु, कीभद्वारा घोर भर्त्सना
- फ्रान्समा प्रदर्शनकारीद्वारा प्रहरीमाथि पेट्रोल बम प्रहार: अनुसन्धान सुरु
- ‘हामी नर्कबाट फर्कियौँ’: रुसी कब्जामा रहेको सहरबाट ज्यान जोगाएर फर्किएका युक्रेनी नागरिकको पीडा
- अमेरिकाद्वारा युक्रेनलाई ५०० प्याट्रियट क्षेप्यास्त्र बिक्री गर्न स्वीकृति
- नेतान्याहुमाथि चुनावी जनादेश अवमूल्यन गरेको आरोप, विपक्षी र अरब नेताहरू आक्रोशित
- स्पेनमा भयानक उच्च-गति रेल दुर्घटना: कम्तीमा ६८ जनाको मृत्यु, दर्जनौँ घाइते
