एजेन्सी 
ओमानको खाडी र फारसको खाडीलाई जोड्ने रणनीतिक महत्त्वको हर्मुज जलडमरू सुरक्षित समुद्री मार्ग कायम गर्ने सम्बन्धमा इरान र ओमानबिच सकारात्मक वार्ता भइरहेको छ। यद्यपि कुनै सम्झौता भइहाले पनि यो महत्त्वपूर्ण जलमार्ग तुरुन्तै पुनः सञ्चालनमा नआउने चेतावनी इरानले दिएको छ।
शनिबार दुवै पक्षले छलफल अघि बढिरहेको सङ्केत गरे पनि अन्तिम सम्झौताको समय सीमा भने अझै अस्पष्ट छ। ओमानको परराष्ट्र मन्त्रालयले जलमार्गमा हुने कुनै पनि आक्रमणले सम्झौता र जहाज आवतजावतको प्रयासलाई बाधा पुर्याउन सक्ने चेतावनी दिएको छ।
इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराग्चीका अनुसार वार्ता अन्तिम चरणमा पुगेको भए पनि जलमार्ग पूर्ण रूपमा खुला गर्ने विषय ‘अन्य सर्तहरू पूरा हुनुमा निर्भर’ छ। गत फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले आक्रमण सुरु गरेपछि विश्वको करिब पाँचौँ भाग तेल र प्राकृतिक ग्यास ओसारपसार हुने यो जलमार्ग इरानले प्रभावकारी रूपमा नाकाबन्दी गर्दै आएको छ।
हालैका दिनहरूमा भएका छलफलहरू इरान र ओमानबिच नयाँ मार्ग बनाउने सम्भावनामा केन्द्रित छन्, जसको जिम्मेवारी दुवै देशले लिनेछन्। यसले रोकिएको समुद्री यातायात पुनः सञ्चालन गर्न मद्दत पुग्ने आशा गरिएको छ।
तर विदेश मन्त्री अराग्चीले पूर्ण रूपमा जलमार्ग खोल्न अमेरिकाले जुन महिनामा हस्ताक्षर भएको युद्ध विराम तथा वार्ता अघि बढाउने सम्झौता उल्लङ्घन गरेको क्षतिपूर्ति इरानलाई दिनुपर्ने सर्त अघि सारेका छन्। उक्त सम्झौता र कूटनीतिक वार्ता हस्ताक्षर भएको केही दिनमै दुवै पक्षबाट आक्रमण पुनः सुरु भएपछि भङ्ग भएको थियो।
यसैबिच इरानका सुरक्षा प्रमुख मोहम्मद बाकेर जोल्कादरले इरानी समाचार एजेन्सी तास्निमलाई दिइएको अन्तर्वार्तामा अमेरिकाले आफ्नो व्यवहार ‘सुधार’ नगरेसम्म हर्मुज जलमार्ग नखुल्ने स्पष्ट पारेका छन्। उनका अनुसार अमेरिकाले इरानविरुद्धको धम्की रोक्नुपर्ने, इरानी बन्दरगाहको नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने र फ्रिज गरिएका इरानी सम्पत्ति फुकुवा गर्नुपर्ने लगायतका छ वटा सर्तहरू पूरा गर्नुपर्छ।
अर्कोतर्फ लाल सागरमा रहेको साउदी अरेबियाका बन्दरगाहहरूमा पनि जुलाई २० देखि इरान समर्थित यमनी हुथी विद्रोहीहरूले नाकाबन्दी लगाउँदै आएका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग छिटै सम्झौता हुन सक्ने बताएका भए पनि उपराष्ट्रपति जेबी भान्सले भने यसप्रति शङ्का व्यक्त गरेका छन्। फक्स न्युजसँग कुरा गर्दै भान्सले प्रगति भइरहे पनि अझै धेरै काम गर्न बाँकी रहेको बताएका छन्। “हामी अझै खेलको बिचमा छौँ, यो स्थिति समाप्त भइसकेको छैन,” उनले भने। भान्सका अनुसार अमेरिकी जनताको हितका लागि कूटनीतिक, आर्थिक र सैन्य लगायतका सबै संयन्त्र प्रयोग भइरहेका छन्।
जलमार्ग भएर जाने ट्याङ्करहरूबाट ५ देखि ७ प्रतिशतसम्म महसुल (टोल ट्याक्स) उठाउने इरानको तयारी रहेको खबरबारे टिप्पणी गर्दै भान्सले इरानले त्यस्तो कुनै योजना नरहेको अमेरिकालाई जानकारी गराएको दाबी गरे।
यसैबिच ओमानले जहाजहरूमाथि हुन सक्ने आक्रमणबारे चेतावनी दिइरहेका बेला संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले इरानले आफ्नो राष्ट्रिय तेल कम्पनीसँग सम्बद्ध एक ट्याङ्करमा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको जनाएको छ। युएईको परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार यो आक्रमणबाट कुनै मानवीय क्षति भने भएको छैन।
यस्तै युके म्यारिटाइम ट्रेड अपरेसनले पनि ओमानको तट नजिकै एउटा जहाजमा अज्ञात वस्तुले प्रहार गर्दा आगलागी भएको तर कुनै मानवीय क्षति नभएको जनाएको छ। युके म्यारिटाइम ट्रेड अपरेसनले उल्लेख गरेको जहाज युएईकै हो वा अर्कै भन्नेबारे भने स्पष्ट भइसकेको छैन।
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
एजेन्सी का अन्य पोस्टहरु:
- अमेरिकी मध्यावधि चुनाव र नीतिगत अन्योलका बिच बजारमा तीव्र उतारचढाव
- अमेरिकाको मध्यावधि चुनावपछि प्रविधि शेयरमा ठुलो पहिरो: एआई क्षेत्रमा मन्दी आउने त्रास
- अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचन: ट्रम्पलाई ठुलो धक्का, कङ्ग्रेसका दुवै सदनमा डेमोक्र्याटको कब्जा
- युरोपमा हवाई सुरक्षामा तरङ्ग: सात वटा यात्रुवाहक विमानमा बमको झूटो धम्की, बेलायतबाट उडेका जहाज पनि प्रभावित
- युक्रेनको मानवीय सहायता केन्द्रमा रुसी बमबारी: २६ जनाको मृत्यु, कीभद्वारा घोर भर्त्सना
- फ्रान्समा प्रदर्शनकारीद्वारा प्रहरीमाथि पेट्रोल बम प्रहार: अनुसन्धान सुरु
- ‘हामी नर्कबाट फर्कियौँ’: रुसी कब्जामा रहेको सहरबाट ज्यान जोगाएर फर्किएका युक्रेनी नागरिकको पीडा
- अमेरिकाद्वारा युक्रेनलाई ५०० प्याट्रियट क्षेप्यास्त्र बिक्री गर्न स्वीकृति
- नेतान्याहुमाथि चुनावी जनादेश अवमूल्यन गरेको आरोप, विपक्षी र अरब नेताहरू आक्रोशित
- स्पेनमा भयानक उच्च-गति रेल दुर्घटना: कम्तीमा ६८ जनाको मृत्यु, दर्जनौँ घाइते
