एजेन्सी 
ओमानको खाडी र फारसको खाडीलाई जोड्ने रणनीतिक महत्त्वको हर्मुज जलडमरू सुरक्षित समुद्री मार्ग कायम गर्ने सम्बन्धमा इरान र ओमानबिच सकारात्मक वार्ता भइरहेको छ। यद्यपि कुनै सम्झौता भइहाले पनि यो महत्त्वपूर्ण जलमार्ग तुरुन्तै पुनः सञ्चालनमा नआउने चेतावनी इरानले दिएको छ।
शनिबार दुवै पक्षले छलफल अघि बढिरहेको सङ्केत गरे पनि अन्तिम सम्झौताको समय सीमा भने अझै अस्पष्ट छ। ओमानको परराष्ट्र मन्त्रालयले जलमार्गमा हुने कुनै पनि आक्रमणले सम्झौता र जहाज आवतजावतको प्रयासलाई बाधा पुर्याउन सक्ने चेतावनी दिएको छ।
इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराग्चीका अनुसार वार्ता अन्तिम चरणमा पुगेको भए पनि जलमार्ग पूर्ण रूपमा खुला गर्ने विषय ‘अन्य सर्तहरू पूरा हुनुमा निर्भर’ छ। गत फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले आक्रमण सुरु गरेपछि विश्वको करिब पाँचौँ भाग तेल र प्राकृतिक ग्यास ओसारपसार हुने यो जलमार्ग इरानले प्रभावकारी रूपमा नाकाबन्दी गर्दै आएको छ।
हालैका दिनहरूमा भएका छलफलहरू इरान र ओमानबिच नयाँ मार्ग बनाउने सम्भावनामा केन्द्रित छन्, जसको जिम्मेवारी दुवै देशले लिनेछन्। यसले रोकिएको समुद्री यातायात पुनः सञ्चालन गर्न मद्दत पुग्ने आशा गरिएको छ।
तर विदेश मन्त्री अराग्चीले पूर्ण रूपमा जलमार्ग खोल्न अमेरिकाले जुन महिनामा हस्ताक्षर भएको युद्ध विराम तथा वार्ता अघि बढाउने सम्झौता उल्लङ्घन गरेको क्षतिपूर्ति इरानलाई दिनुपर्ने सर्त अघि सारेका छन्। उक्त सम्झौता र कूटनीतिक वार्ता हस्ताक्षर भएको केही दिनमै दुवै पक्षबाट आक्रमण पुनः सुरु भएपछि भङ्ग भएको थियो।
यसैबिच इरानका सुरक्षा प्रमुख मोहम्मद बाकेर जोल्कादरले इरानी समाचार एजेन्सी तास्निमलाई दिइएको अन्तर्वार्तामा अमेरिकाले आफ्नो व्यवहार ‘सुधार’ नगरेसम्म हर्मुज जलमार्ग नखुल्ने स्पष्ट पारेका छन्। उनका अनुसार अमेरिकाले इरानविरुद्धको धम्की रोक्नुपर्ने, इरानी बन्दरगाहको नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने र फ्रिज गरिएका इरानी सम्पत्ति फुकुवा गर्नुपर्ने लगायतका छ वटा सर्तहरू पूरा गर्नुपर्छ।
अर्कोतर्फ लाल सागरमा रहेको साउदी अरेबियाका बन्दरगाहहरूमा पनि जुलाई २० देखि इरान समर्थित यमनी हुथी विद्रोहीहरूले नाकाबन्दी लगाउँदै आएका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग छिटै सम्झौता हुन सक्ने बताएका भए पनि उपराष्ट्रपति जेबी भान्सले भने यसप्रति शङ्का व्यक्त गरेका छन्। फक्स न्युजसँग कुरा गर्दै भान्सले प्रगति भइरहे पनि अझै धेरै काम गर्न बाँकी रहेको बताएका छन्। “हामी अझै खेलको बिचमा छौँ, यो स्थिति समाप्त भइसकेको छैन,” उनले भने। भान्सका अनुसार अमेरिकी जनताको हितका लागि कूटनीतिक, आर्थिक र सैन्य लगायतका सबै संयन्त्र प्रयोग भइरहेका छन्।
जलमार्ग भएर जाने ट्याङ्करहरूबाट ५ देखि ७ प्रतिशतसम्म महसुल (टोल ट्याक्स) उठाउने इरानको तयारी रहेको खबरबारे टिप्पणी गर्दै भान्सले इरानले त्यस्तो कुनै योजना नरहेको अमेरिकालाई जानकारी गराएको दाबी गरे।
यसैबिच ओमानले जहाजहरूमाथि हुन सक्ने आक्रमणबारे चेतावनी दिइरहेका बेला संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले इरानले आफ्नो राष्ट्रिय तेल कम्पनीसँग सम्बद्ध एक ट्याङ्करमा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको जनाएको छ। युएईको परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार यो आक्रमणबाट कुनै मानवीय क्षति भने भएको छैन।
यस्तै युके म्यारिटाइम ट्रेड अपरेसनले पनि ओमानको तट नजिकै एउटा जहाजमा अज्ञात वस्तुले प्रहार गर्दा आगलागी भएको तर कुनै मानवीय क्षति नभएको जनाएको छ। युके म्यारिटाइम ट्रेड अपरेसनले उल्लेख गरेको जहाज युएईकै हो वा अर्कै भन्नेबारे भने स्पष्ट भइसकेको छैन।
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
एजेन्सी का अन्य पोस्टहरु:
- अमेरिका–हुथी द्वन्द्व र ट्याङ्कर आक्रमणपछि कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलर पुग्यो
- ठुला प्रविधि कम्पनीहरूलाई नियन्त्रण गर्न अदालतलाई धौ-धौ !
- तुकाराम मुण्डे: सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेका भारतको महाराष्ट्रका खाद्य सुरक्षा अधिकारी
- प्रतीकात्मकताले भरिएको शान्ति वार्ता: रुस र युक्रेनबिचका आधारभूत मतभेद अझै कायम
- रुस-युक्रेन युद्ध: शान्ति वार्ताका लागि अमेरिकी टोलीले भेट्यो पुटिनलाई
- रसिया-युक्रेन युद्ध रोक्ने अमेरिकी प्रयास: ट्रम्पका दूत कुश्नर र विटकाफ मस्को र किभ भ्रमण गर्दै
- इरान युद्धमा सहयोग नगरेको भन्दै फकल्यान्ड टापु विवादमा बेलायतलाई साथ नदिने ट्रम्पको सङ्केत
- जर्मनीको लाइपजिगमा ‘विस्फोटक ड्रोन’ आक्रमणको प्रयासपछि रुसविरुद्ध कडा कदम चाल्न युरोपेली सङ्घ र नेटो प्रतिबद्ध
- अमेरिकाद्वारा इरानमा बमबारी, जवाफमा मध्यपूर्वका अमेरिकी सैन्य अखडामा क्षेप्यास्त्र प्रहार
- रसियाद्वारा तीव्र गतिको जेट-ड्रोन प्रहार: किभमा घण्टौँसम्म हवाई आक्रमणको चेतावनी, ३८ को मृत्यु
