वातावरण/जलवायु

गत महिना नेपाल-तिब्बत सीमा क्षेत्रमा गएको भीषण बाढी र पहिरोमा परी हजारौँ मानिसको मृत्यु भएको छ भने सयौँ बेपत्ता छन्।

नेपाल-तिब्बत सीमामा विनाशकारी बाढी ल्याउने ढुङ्गा र हिउँको पहिरो खस्नुमा जलवायु परिवर्तनले सम्भवतः भूमिका खेलेको एक अध्ययनले देखाएको छ। “यस विपद्को पृष्ठभूमि तयार पार्न मानव सिर्जित जलवायु परिवर्तनले भूमिका खेलेको कुरामा बिलकुलै कुनै शङ्का छैन,” अध्ययनकी सह-लेखिका तथा इम्पेरिकल कलेज लन्डनकी जलवायु विज्ञ डा. फ्रिडेरिक ओटोले भनिन्।

‘वर्ल्ड वेदर एट्रिब्युसन’ को अध्ययन अनुसार यो विपद् बढ्दो तापक्रम, पातलिँदै गएका हिमनदी, पग्लिँदै गएको पर्माफ्रोस्ट (हिउँ जमेको जमिन) र पूर्व-विद्यमान भौगर्भिक कमजोरीहरूका कारण सिर्जित “मिश्रित घटना” को परिणाम हो।

यो निष्कर्ष यस्तो …

मनाङका हिमतालमा देखिएको जोखिमले मर्स्याङ्दी नदी आसपासका तल्लो तटीय क्षेत्रको सुरक्षाबारे चासो बढाएको छ।

हिमताल विस्फोटबाट अचानक ठूलो बाढी आएमा त्यसको प्रभाव मर्स्याङ्दी नदी हुँदै तल्लो तटीय क्षेत्रमा पर्न सक्ने भएकाले जोखिमको अध्ययन, नियमित अनुगमन, पूर्वसूचना र विपद् प्रतिकार्यको तयारी आवश्यक देखिएको हो।

मनाङको नासो गाउँपालिका-२ मा रहेको डोना (थुलागी) हिमताललाई विगतदेखि नै सम्भावित जोखिमयुक्त हिमतालका रूपमा पहिचान गरिएको छ। विभिन्न अध्ययनले तालको क्षेत्रफल करिब ०.९ वर्गकिलोमिटर आसपास रहेको देखाएका छन्। सन् २०१७ मा गरिएको सर्वेक्षणले तालको अधिकतम गहिराइ ७६ मिटर रहेको देखाएको थियो। ती अध्ययन केही वर्षअघिका भएकाले अहिले तालको क्षेत्रफल, पानीको मात्रा, हिमनदीको अवस्था तथा ताल वरपरको भौगोलिक …

भारतमा गरिएको एक नयाँ अनुसन्धानअनुसार हिमनदीहरू तीव्र गतिमा पग्लिँदै जाँदा, हिमतालहरू झन् अस्थिर बन्दै जाँदा र हिमाली क्षेत्रको अनुगमनमा ठुलो कमी आउँदा हिमालय क्षेत्र एक खतरनाक बिन्दु तर्फ अघि बढिरहेको तथ्यहरू प्रकाशमा आएको छ।

नेपाल र तिब्बतको सीमा क्षेत्रमा हजारौँको ज्यान लिने गरी आएको र व्यापक विनाश निम्त्याएको विनाशकारी बाढीपछि भारतमा यो नतिजा सार्वजनिक भएको हो, जसले द्रुत गतिमा परिवर्तन भइरहेको हिमाली वातावरणबाट बढ्दै गएको जोखिमलाई उजागर गर्दछ।

ग्लोबल काउन्सिलिङ फर्म सिस्टमिकले इन्टीग्रेटेड माउन्टेन इनिसिएटिभ र इन्टरनेसनल सेन्टर फर इन्टीग्रेटेड माउन्टेन डेभलपमेन्ट तथा ‘जिबी पन्त नेसनल इन्स्टिच्युट’को प्राविधिक सहयोगमा तयार पारेको प्रतिवेदनअनुसार, हिमाली हिमनदीहरूले एक दशक अघिको तुलनामा अहिले ६५ …

भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीमा आएको बाढीको बहावपछि नुवाकोटको चार स्थानका बस्ती उच्च जोखिममा परेका छन्। त्रिशूली नदीको बहाव परिवर्तनसहित पटक–पटक आएको बाढीले जग्गा कटान गर्न थालेपछि ती वस्ती जोखिममा परेका हुन्।

जिल्लाको पश्चिमतर्फ रहेको तारकेश्वर गाउँपालिका–४ को दर्शनटार क्षेत्रको बस्ती सबैभन्दा बढी प्रभावित भएको नुवाकोटका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शम्भुप्रसाद रेग्मीले जानकारी दिए। उनका अनुसार १०० भन्दा बढी घरधुरी बसोबास गर्दै आएको दर्शनटारसहित आसपासका बस्ती जोखिममा परको हो।

हालैको बाढीबाट विदुर नगरपालिका–१ को बान्द्रे, वडा नं ४ स्थित बसपार्क, बेलकोटगढी नगरपालिका–७ स्थित छब्बिसेको बस्ती र सार्वजनिक भौतिक संरचनामा क्षति पुगेको नुवाकोट जिल्ला प्रशासनले जनाएको छ।

नदीको कटान निरन्तर भइरहेका स्थानका बस्ती …