Home » समाचार » फिचर
Category:

फिचर

पेरिसको ऐतिहासिक ‘थिएटर डु च्याटलेट’मा गत सेप्टेम्बर २०२५ मा हातमा सुनौलो ट्रफी थपेर भावुक बनेका उस्मान डेम्बेले आफ्नो कुर्सीमा फर्किएर बस्न नपाउँदै आउने वर्षको पुरुष ब्यालोन डि’ओर  पुरस्कारको चुनावी अभियान तीव्र गतिमा सुरु भइसकेको थियो।

खेलाडीका समर्थक र टोलीहरूले आफ्ना उम्मेदवारहरूलाई अघि सारे, सञ्चारमाध्यमहरू यसको चर्चा र प्रचारमा रमाउन थाले।

सन् २०२६ मा यो पुरस्कारको वास्तविक हकदार को हो? अझ यो त विश्वकपको वर्ष पनि हो, जहाँ बहस केवल कुन खेलाडीले आफ्नो देशलाई जित दिलाउन सक्छ भन्नेमा मात्र सीमित भएन, त्यो जितले उनीहरूलाई फुटबलको सबैभन्दा ठुलो व्यक्तिगत सम्मान दिलाउन कसरी मद्दत गर्छ भन्नेमा पनि केन्द्रित रह्यो।

बिबिसी स्पोर्ट्सको ‘युरो लिग’ …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

धम्कीपूर्ण सन्देश, नक्कली खाताबाट अपमानजनक टिप्पणी वा कुनै समूहको समन्वयमा सामाजिक सञ्जालमार्फत हुने आक्रमण, जे भए पनि यो देख्नेका लागि पूर्णतः डिजिटल मात्रै लाग्न सक्छ। तर अनलाइन हिंसा भोग्ने व्यक्तिको वास्तविक जीवनमा यसले छिट्टै नकारात्मक असर देखाउँछ। पीडितले भोग्ने डर आक्रमणकारीसँग मात्र रहँदैन, त्योभन्दा निकै टाढासम्म फैलिसकेको हुन्छ।

अनलाइन उत्पीडनका घटनाका पीडितहरूले किन उजुरी गर्दैनन् र उनीहरू मौन रहन्छन् भनेर बुझ्नका लागि हामीले गरेको ७२ घन्टे संक्षिप्त अनलाइन सर्वेक्षणको निष्कर्ष हो यो।

सर्वेक्षणमा हाम्रो सम्पर्कमा आएकी एक उत्तरदाता आफ्नो परिस्थिति संवेदनशील भएकोले पहिचान गोप्य राखेको अवस्थामा थप कुराकानी गर्न सहमत भइन्। जसलाई हामीले आशा नाम दिएका छौँ।

आशाको एउटा अन्तरंग …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

सिन्धुपाल्चोकको हेलम्बु गाउँपालिका र मेलम्ची नगरपालिकाका बासिन्दाले संविधानले दिएको अधिकारका आधारमा मेलम्ची खानेपानी आयोजनाबाट प्रभावित स्थानीय तहलाई रोयल्टी दिनुपर्ने माग गर्दै आएका छन्।

“मेलम्चीको पानी काठमाडौंका बासिन्दालाई निःशुल्क वितरण गरे हामीलाई रोयल्टी चाहिँदैन,” हेलम्बु गाउँपालिकाका अध्यक्ष निमा ग्याल्जेन ह्योल्मो भन्छन्, “तर काठमाडौंका उपभोक्तासँग शुल्क उठाएकाले मुहान क्षेत्रको संरक्षण र आयोजना प्रभावित क्षेत्रको विकासका लागि रोयल्टी माग गरेका हौँ।”

उनको यो मागसँग राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगका निवर्तमान अध्यक्ष जुद्धबहादुर गुरुङ पनि सहमत छन्। मेलम्चीको पानी वितरण गरेर काठमाडौं उपत्यका खानेपानी लिमिटेड (केयूकेएल) ले उपभोक्ताबाट शुल्क उठाउने भएकाले मुहान क्षेत्रको विकास संरक्षणका लागि रोयल्टी दिनुपर्ने उनी बताउँछन्।

मेलम्ची खानेपानी आयोजनाअन्तर्गत …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

कैलारी गाउँपालिका–७, विपतपुरका ४७ वर्षीय तेजुराम चौधरीले पाँच वर्षअघि आफ्नै खर्चमा १०५ फिट गहिरो पाइप गाडेर नल्का जडान गरेका थिए। त्यतिबेला त्यो नल्काले परिवारको पानीको आवश्यकता धान्थ्यो। अहिले भने दुई महीनादेखि नल्का सुकेको छ।

तेजुरामको जस्तै विपतपुरका ६३ परिवारमध्ये अधिकांशका नल्कामा पानी आउन छाडेको छ। खानेपानीका लागि उनीहरू छिमेकीको आँगनमा रहेको सरकारी नल्कामा भर पर्न थालेका छन्। वडाध्यक्ष दीपेन्द्र बमका अनुसार स्थानीय बासिन्दा आर्सेनिकयुक्त पानी पिउन बाध्य छन्।

“पहिले बम्बा नाई सुखे, अब्बा तो सुख्ले लागल। का हुई लागल, अचम्मै मानटी हम्रे’, तेजुरामले थारू भाषामै भने।

उनका छिमेकी मसीराम चौधरीले पनि आफ्नै जीवनकालमा आँगनको नल्का सुकेको कहिल्यै देखेका थिएनन्। अहिले …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

चीन सरकारसँग आबद्ध साइबर तथा प्रविधि टोलीहरूले विश्वभरका तिब्बती निर्वासित नेताहरू, अधिकारवादी संस्थाहरू र धार्मिक समुदायहरूलाई लक्षित गरी आधुनिक आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को दुरुपयोग गरिरहेको खुलासा भएको छ। अमेरिकी एआई अनुसन्धान संस्था एन्थ्रोपिकले हालै सार्वजनिक गरेको सुरक्षा प्रतिवेदन उद्धृत गर्दै वाल स्ट्रिट जर्नलमा प्रकाशित विचार-लेखमा उक्त तथ्य उजागर गरिएको हो।

प्रतिवेदन अनुसार बेइजिङसँग सम्बद्ध साइबर समूहहरूले एन्थ्रोपिकको क्लोड लगायतका शक्तिशाली एआई मोडलहरूको प्रयोग गरी निर्वासित तिब्बती समुदाय तथा तिब्बतको पक्षमा आवाज उठाउने अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू विरुद्ध गुप्तचरी र दुष्प्रचार अभियान चलाइरहेका छन्।

एआईमार्फत जासुसी र तथ्याङ्क सङ्कलन

एन्थ्रोपिकको अनुसन्धानले देखाएअनुसार बेइजिङ सम्बद्ध समूहहरूले विभिन्न भाषामा रहेका सूचनाहरूलाई एआईको मद्दतले चिनियाँ भाषाका …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

युगान्डाकी मिरेम्बा (परिवर्तित नाम) को परिवारमा ८ जना थिए– आमा, बुबा, तीन दाजुभाइ र चार दिदीबहिनी। जब आमाबुबा छुट्टिएर अलग बस्न थाले, घरको आर्थिक अवस्था अत्यन्त कमजोर हुँदै गयो। मिरेम्बाले पढाइ बीचमै छाडिन्। अनि परिवारको गरिबी टार्ने र भाइबहिनीलाई पढाउने सपना बुन्न थालिन्।

कामको खोजीमा लागिरहेको बेला निशा नाम गरेकी महिलासँग मिरेम्बाको भेट भयो। निशाले घरेलु कामदारका रूपमा मलेसिया गए राम्रो कमाइ हुन्छ भनेर प्रलोभन देखाइन्। उनले मिरेम्बालाई मलेसियामै बस्ने युगान्डाकी सोफीसँग सम्पर्क गराइन्। पटक–पटकको कुराकानीपछि सोफीले यात्राका सबै प्रक्रिया आफूले मिलाउने आश्वासन दिइन्। सँगै, यो योजनाबारे परिवारमा नभन्न कडा चेतावनी पनि दिइन्।

सबै जाँचोपाँजो मिलेपछि १७ वर्षीया मिरेम्बा डिसेम्बर …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

धनुषाको नगराईन नगरपालिका—८, अकौरा ठाकुरपोखरीको डिलमा दुईकोठे टहरो छ। जस्तापाताको छानो, आल्मुनियमका झ्याल–ढोका र प्लास्टर नगरिएको भित्ता। हेर्दा कुनै अस्थायी संरचना जस्तो देखिने यो भवनलाई वृद्धाश्रम भनिएको छ।

“असारमा हतार–हतारमा यस्तो टहरो बनाए, अर्थात् वृद्धाश्रम बनाएको रे !” नजिकै चौतारोमा बसेका जगदीश साहले भने, “खसीबाख्रालाई पनि नहुने खोरमा वृद्धवृद्धा कसरी बस्लान् ?”

नगराईन–८ का वडाध्यक्ष सञ्जयकुमार राउतका अनुसार उक्त अधुरो संरचना निर्माणका लागि मधेश प्रदेश सरकारले २० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको हो। “सामाजिक विकास मन्त्रालयले गरेको काम हो। मैले सम्बन्धित इन्जिनियर र हाकिमलाई पटक–पटक यस्तो काम नगर्नुस्, कुनै उपयोगिता छैन भनें तर, उहाँहरूले मान्नुभएन”, राउतले भने।

नगराईनको यो संरचना मधेश …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

विधिशास्त्रको इतिहास मानव सभ्यताको आत्मखोजको इतिहास पनि हो। मानिसले समाज निर्माण गरेपछि आचरणलाई व्यवस्थित गर्न नियम बनाए। नियमलाई संस्थागत गरेपछि कानुनको विकास भयो। कानुनसँगै न्यायको प्रश्न उठ्यो। न्यायको प्रश्नसँगै कानुन किन मान्ने, कानुन कसका लागि बनाउने, न्यायको आधार के हुने र राज्यको अधिकारको सीमा कहाँसम्म हुने भन्ने प्रश्नहरू जन्मिए। यही प्रश्नको उत्तर खोज्ने क्रममा प्राकृतिक विधिशास्त्र, कानुनी प्रत्यक्षवाद, ऐतिहासिक विधिशास्त्र, समाजशास्त्रीय विधिशास्त्र, कानुनी यथार्थवाद, आलोचनात्मक विधिशास्त्र, नारीवादी विधिशास्त्र, आर्थिक विश्लेषण, पुनर्स्थापकीय न्याय र उपचारात्मक विधिशास्त्रजस्ता अनेक धाराको विकास भयो।

यी सबै धाराले कानुनको कुनै न कुनै महत्त्वपूर्ण पक्षलाई उजागर गरेका छन्। प्राकृतिक विधिशास्त्रले कानुन र नैतिकताको सम्बन्ध खोज्यो। कानुनी प्रत्यक्षवादले …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail
बीच–बीचमा टापूजस्तै भूभाग बनेको कर्णाली नदी। इन्सेटमा माथिबाट क्रमशः अखोरिया इन्टेक ड्याम, विवादमा तानिएको घोरताल र कोइलाही ताल। तस्वीरहरू: उन्नती चौधरी

धनगढी—बर्दियाको राजापुर नगरपालिका–१, मुर्गौहुवाकी रानिया सोनाहाको पुर्ख्यौली पेशा हो- कर्णालीको बालुवा चालेर सुन खोज्ने। पढ्न नपाए पनि उनले आफ्नी आमा, हजुरआमाबाट सिकेको सीपले कुन बगरमा सुन पाइन सक्छ भन्ने छुट्याउन सक्छिन्। तर आजभोलि उनको यस्तो सीपले काम गर्ने ठाउँ भने बाँकी छैनन्।

“सबै बगरमा सुन पाइँदैन,” उनी भन्छिन्, “जहाँ पाइन्छ, त्यहाँ कि तटबन्धन बन्यो, कि निकुञ्जले आफ्नो क्षेत्र भन्न थाल्यो।”

सोही ठाउँकी मैया सोनाहाले पहिले दिनहुँ बालुवा चालेर सुन खोज्ने बगरमा अहिले नदी बग्छ। सतखोली, तेहरिया, मनाऊ, राजीपुर, बनकट्टी जस्ता उनले सुन भेट्ने अन्य ठाउँहरू अहिले बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र परेका छन्। “त्यहाँ लुकिछिपी मात्रै छान्न पाइन्छ,” मैया भन्छिन्, “आर्मीले देखे …

बीच–बीचमा टापूजस्तै भूभाग बनेको कर्णाली नदी। इन्सेटमा माथिबाट क्रमशः अखोरिया इन्टेक ड्याम, विवादमा तानिएको घोरताल र कोइलाही ताल। तस्वीरहरू: उन्नती चौधरी
0 comment
0 FacebookTwitterEmail

हर्बर्ट मार्कुजे बिसौँ शताब्दीका प्रभावशाली आलोचनात्मक चिन्तकमध्ये एक हुन्। उनी फ्रान्कफर्ट स्कुलसँग सम्बन्धित थिए। उनको प्रसिद्ध कृति एक आयामिक मानिस सन् १९६४ मा प्रकाशित भयो। यस कृतिको पूरा उद्देश्य आधुनिक औद्योगिक समाजको आलोचनात्मक अध्ययन गर्नु थियो। मार्कुजेले आधुनिक समाजलाई केवल आर्थिक संरचनाका रूपमा हेरेनन्। उनले मानिसको चेतना, इच्छा, आवश्यकता, उपभोग, प्रविधि र राजनीतिक स्वतन्त्रतासँग जोडेर यसको विश्लेषण गरे। उनको मुख्य प्रश्न थियो। आधुनिक समाजले मानिसलाई साँच्चिकै स्वतन्त्र बनाइरहेको छ कि स्वतन्त्रताको अनुभूति गराउँदै नयाँ प्रकारको नियन्त्रण निर्माण गरिरहेको छ?

मार्कुजेले यो प्रश्न उठाउँदा विश्व दोस्रो विश्वयुद्धपछि तीव्र परिवर्तनको अवस्थामा थियो। पश्चिमी औद्योगिक समाजमा उत्पादन बढिरहेको थियो। प्रविधिको विकास तीव्र थियो। …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail
Newer Posts
Independent News Service (INS)

सम्पर्क
आदर्श मार्ग, थापाथली, काठमाडौ
इमेल : freedomnews2022@gmail.com

सोसल मिडिया

© 2021 Freedom News Service Pvt Ltd. All rights reserved