विचार

हालै म कास्की जिल्ला पुगेको थिएँ। यो यात्रा केवल भौगोलिक भ्रमण थिएन, यो लोकतन्त्रको वास्तविक अवस्था बुझ्ने प्रयास थियो। मैले त्यहाँ मतदातासँग प्रत्यक्ष संवाद गरेँ। गाउँमा, बजारमा, चिया पसलमा, युवा समूहमा, महिला समूहमा बसेर मैले प्रश्न सोधेँ। मैले उनीहरूलाई सोधेँ, तपाईँले जसलाई मतदान गर्नुहुन्छ, उहाँको नीति के हो थाहा छ?  उहाँको विधायिकी क्षमता कति छ थाहा छ? उहाँको आर्थिक पारदर्शिता कस्तो छ थाहा छ?

धेरैजसो उत्तर मौन थिए। केही उत्तर भावनात्मक थिए। केही उत्तर केवल दल र चिन्हमा सीमित थिए। त्यो क्षणमा मैले महसुस गरेँ, हाम्रो लोकतन्त्र मतपेटिकामा जीवित छ तर मतदाताको चेतनामा कमजोर हुँदै गएको छ।

मतदाता र उम्मेदवारबिचको …

सन् २०२४ अगस्तमा प्रधानमन्त्री शेख हसिनाको बहिर्गमनपछिको पहिलो निर्वाचनमा मतदान गर्न बङ्गलादेशीहरू फेब्रुअरी १२ मा उत्साहका साथ सहभागी भए। सो दिन मतदाताहरूले संसद् मात्र छान्दै थिएनन्, एक व्यापक संवैधानिक सुधारलाई अनुमोदन गर्ने कि नगर्ने भन्ने निर्णय पनि गर्दै थिए।

चुनावमा प्रतिबन्ध लगाइएको शेख हसिनाको बङ्गलादेश अवामी लिग र बङ्गलादेश नेसनलिस्ट पार्टी देशका दुई प्रमुख दल हुन्। बङ्गलादेश नेसनलिस्ट पार्टी पचास प्रतिशतभन्दा केही कम मत र तीन सय प्रत्यक्ष निर्वाचित सिटमध्ये २०९ सिट जितेर सबैभन्दा ठुलो विजेताको रूपमा उभिएको छ (बाँकी सिटहरू महिलाका लागि समानुपातिक रूपमा आरक्षित छन्)। बङ्गलादेश जमात-ए-इस्लामी ३१.८ प्रतिशत मत र ६८ सिटका साथ र सोको चुनावी सहयोगी …

व्यापारिक रूपमा उत्पादन सुरु भएपछिको निजी क्षेत्रको पहिलो आयोजना लमजुङको ०.१८३ मेगावाटको स्याङ्गे खोलाले २०५८ माघ ३ गते प्राधिकरणसँग पहिलो विद्युत् खरिद सम्झौता (पीपीए) गरेको थियो। विद्युत् ऐन, २०४९ र नियमावली, २०५० ले निजी क्षेत्रलाई विद्युत् उत्पादनमा लगानी गर्न बाटो खोले पनि विद्युत् खरिद सुनिश्चितता नभएकोले निजी क्षेत्र लगानीका लागि सहभागी भएन। तर, निजी जलविद्युत् प्रवद्र्धकका लागि बिर्सनै नहुने दिन हो, २०५५ सालको असार १४ गते अर्थात् २८ जुन १९९८। यो दिन नेपालकै इतिहासमा पहिलो पटक पीपीए दर तोकिएको थियो। यसको श्रेय तत्कालीन उपप्रधान एवं जलस्रोतमन्त्री शैलजा आचार्यलाई जान्छ।

पीपीएको दर टुंगो नलाग्दा बैंकहरूबाट ऋण लगायतका समस्या आउने भएपछि निजी …