Home » विचार
Category:

विचार

आगामी मौद्रिक नीति २०८३-८४ ऐतिहासिक रूपमा महत्त्वपूर्ण छ, किनभने यसले देशको समग्र वित्तीय संरचनालाई पूर्ण रूपमा परिवर्तन गर्न सक्छ। हाल अर्थतन्त्रले अत्यधिक तरलता व्यवस्थापन र सुस्त कर्जा मागको चुनौती, नकारात्मक वास्तविक ब्याजदरले सिर्जना गरेको ‘लिक्विडिटी ट्र्याप’ को अवस्था, र सीमापार ब्याजदरमा रहेको ठुलो अन्तरका कारण पुँजी पलायन हुने जोखिम जस्ता समस्याहरू झेलिरहेको छ।

साथै, बढ्दो खराब कर्जाले बैङ्कहरूको लगानी गर्ने क्षमता र व्यवसायीहरूको कर्जा माग गर्ने क्षमता दुवैलाई कमजोर बनाएको छ। स्थानीय स्तरमा वित्तीय सेवा प्रवाह गर्ने तल्लो तहका लघुवित्त र बचत तथा ऋण सहकारीहरू सङ्कटग्रस्त हुँदा आर्थिक गतिविधि सुस्त हुनुका साथै बेरोजगारी बढेको छ। यी सबै कारणले आर्थिक गतिविधि …

मौद्रिक नीति २०८३-८४ का चुनौतीहरू र उपायका सुझावहरू
0 comment
0 FacebookTwitterEmail

यस वर्ष सन् २०२६को सुरुवातमा सम्पन्न तर सहमति र निष्कर्षमा पुग्न असफल भएको ‘एआई इम्प्याक्ट समिट’ पछि, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को नियमन र सुशासनको विषय निराशाजनक रूपमा शून्यतातर्फ धकेलिरहेको थियो। । यसको व्यावहारिक समाधानका रूपमा ‘एआई रेड लाइन्स’ अर्थात् एआईका लागि लक्ष्मण रेखा वा निषेधित क्षेत्र तोकिनु पर्ने बहस भने मानव अधिकार संस्थाहरूले अगाडी बढाई नै रहेका थिए।

यो हप्ता जेनेभामा एआई सुशासनसम्बन्धी पहिलो ‘संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय विश्वव्यापी संवाद’ का लागि विभिन्न देशका सरकार र सरोकारवालाहरू भेला हुँदै गर्दा, नागरिक समाजका संस्थाहरूले स्पष्ट रूपमा ‘एआई रेड लाइन्स’ को माग गरिरहेका छन्। यसको अर्थ मानव अधिकारमाथि गम्भीर र अक्षम्य जोखिम निम्त्याउने खतरा …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

साढे तीन दशक होइन, मात्र साढे तीन वर्षअघि कतारको भूमिमा जब लियोनेल मेसी र क्रिस्टियानो रोनाल्डोले आफ्नो फुटबलको अलौकिक जादु छरे, तब आम मानिसले एउटा स्वर्णिम युगको अवसानको कल्पना गरेका थिए। ३५ हिउँद पार गरेका मेसीले विश्वकपको ऐतिहासिक ट्रफी चुम्दै आफूलाई ‘सर्वकालीन महानायक’को रूपमा स्थापित गरेर खेल जीवनको गोधुली साँझमा विश्राम लिने लख काटिएको थियो। उता रोनाल्डो पनि साउदी अरबको मरुभूमिमा आफ्नो खेल जीवनको अन्तिम तथा सर्वाधिक महँगो सुखद विसर्जनको तानाबाना बुन्दै थिए।

क्रोएसियाको फुटबललाई विश्व मञ्चमा तेस्रो स्थानको गौरव दिलाएका लुका मोड्रिच पनि नेसन्स लिगको सानो आँगनबाट आफ्नो खेल जीवनको विसर्जन गर्ने सोचमा थिए। तर नियतिको खेल, हामी पूर्णतः

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल आजदेखि चीन भ्रमणमा हुनुहुन्छ। नेपालको परराष्ट्र नीतिका लागि यो एउटा महत्त्वपूर्ण मोड हो। उहाँको हालैको भारत भ्रमण लगत्तै यस भ्रमणले दुवै छिमेकी मुलुकहरूसँग सुदृढ सम्बन्ध कायम राख्ने र नेपालका आर्थिक लक्ष्यहरूलाई बढवा दिने काठमाडौँको उद्देश्यलाई उजागर गर्नेछ।

दशकौँदेखि नेपाली सरकारहरूमाथि नयाँ दिल्ली र बेइजिङमध्ये एकको पक्ष लिने गरेको आरोप लाग्दै आएको छ। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले नेपालको परराष्ट्र नीतिमा एकलाई छाडेर अर्कोलाई रोज्ने कुरा समावेश हुँदैन भन्ने कुरामा जोड दिँदै फरक दृष्टिकोण राख्ने लक्ष्य लिनुभएको देखिन्छ। यसको सट्टा, उहाँ राष्ट्रिय विकास र समृद्धिलाई बढवा दिन भारत र चीन दुवैसँग रचनात्मक सहयोगको वकालत गर्नुहुन्छ।

बेइजिङमा हुने खनालका बैठकहरू पूर्वाधार, …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

यी सबै  संसदीय प्रजातन्त्र भएका  देशहरूको राजनीतिक संस्कृतिमा एउटा साझा सिद्धान्त छ: “राष्ट्राध्यक्षले सरकार चलाउँदैनन्, तर सरकारले के गरिरहेको छ भन्ने कुरा थाहा पाउने र सल्लाह दिने पूर्ण अधिकार राख्छन्।”

नेपालको वर्तमान राजनीतिक परिदृश्यमा असहजता बढ्दो छ। प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले लामो समयसम्म रास्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसँग औपचारिक छलफल र भेटघाट गरी शासकीय/राष्ट्रिय सुरक्षा ब्रिफिङ नगरेको अवस्था वास्तवमै नेपालको स्थापित संसदीय परम्परा, राजनीतिक संस्कृति र संवैधानिक भावनाको दृष्टिकोणले निकै संवेदनशील र गम्भीर विषय बन्दै गएको छ। पचहत्तर दिनसम्म राष्ट्राध्यक्ष र सरकार प्रमुखबिच शासकीय वा सुरक्षा मामिलामा कुनै संवाद वा ब्रिफिङ नहुनुले राज्यका दुई सर्वोच्च संस्थाबिच ‘सञ्चार विच्छेद’ वा ‘शीतयुद्ध’ चलिरहेको त …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail
Gianni Infantino and President Donald Trump

फिफाका लागि यी सङ्केतहरू पहिले नै प्रष्ट भइसकेका हुनुपर्थ्यो।

शायद ती सङ्केतहरू राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ह्वाइट हाउस फर्किएकै पहिलो दिन हस्ताक्षर गरेको कार्यकारी आदेशमै लुकेका थिए, जसको शीर्षक थियो— प्रोटेक्टिङ द अमेरिकन पिपल अगेन्स्ट इन्भेजन’ (घुसपैठबाट अमेरिकी जनताको सुरक्षा)।

शायद ती सङ्केतहरू मध्यपूर्व र अफ्रिकाका देशहरूलाई लक्षित गरी लगाइएका यात्रा प्रतिबन्धहरूमा थिए।

शायद ती सङ्केतहरू ५० देशका यात्रुहरूले व्यावसायिक वा पर्यटकीय भिसाका लागि १५,००० डलरसम्मको ‘भिसा बन्ड’ (जमानत रकम) तिर्नुपर्ने कडा नियमहरूमा थिए।

वा शायद ती सङ्केतहरू ७५ देशका नागरिकका लागि आप्रवासी भिसा आवेदन प्रक्रियामा लगाइएको रोकभित्रै कतै थिए।

अझ सोमाली नागरिकहरूबारे टिप्पणी गर्दै ट्रम्पले “उनीहरू जहाँबाट

Gianni Infantino and President Donald Trump
0 comment
0 FacebookTwitterEmail

विश्वभरि नै शासकीय व्यवस्थालाई चुस्त र जनमुखी बनाउन “सरलीकरण एजेन्डा” (Simplification of Governance) को बहस तीव्र बन्दै गएको छ। युरोपभरिका सरकारहरूले यस एजेन्डालाई मुख्य प्राथमिकतामा राख्दै अनावश्यक प्रशासनिक झन्झट हटाउने र नियमनहरूलाई परिमार्जन गर्ने कार्य अघि बढाइरहेका छन्। यसको मुख्य ध्येय व्यावसायिक क्षमताको विकास र शासकीय चुस्तता कायम गर्नु हो।

‘सेन्टर फर ल एन्ड डेमोक्रेसी’ (सीएलडी) ले सूचनाको हकका विषयमा गरेको पछिल्लो अनुसन्धानमले यस विषयमा नयाँ बहस सिर्जना गरेका छ। जिम्मेवारीपूर्वक अघि बढाइएको सरलीकरणले जनताको सुरक्षालाई कहिल्यै कमजोर बनाउनु हुँदैन र खुला प्रतिस्पर्धाको वातावरणलाई पनि बिगार्नु हुँदैन। बरु, यसले नागरिक र सरकारबिचको अन्तरक्रियालाई थप छिटो र प्रभावकारी बनाउन मद्दत

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

हालै संयुक्त राज्य बेलायत (युके) र अस्ट्रेलियामा भएका स्थानीय चुनावहरूमा दक्षिणपन्थी जनवाद (पपुलिजम) को प्रभाव बढ्दै गएको देखिन्छ। त्यहाँका ‘रिफर्म युके‘ र ‘वान नेसन‘ जस्ता पार्टीहरूको समर्थनमा निकै ठुलो वृद्धि भएको छ।

भविष्यमा नाइजेल फाराज वा पौलिन ह्यान्सन प्रधानमन्त्री बन्न सक्ने मिडियाका अड्कलबाजीहरूलाई अब असम्भव मान्न छोडिएको छ। युरोपका अन्य देशहरू जस्तै इटालीमा दक्षिणपन्थी जनवादीहरू यसअघि नै सत्तामा पुगिसकेका छन्।

युरोपमा कट्टर दक्षिणपन्थीहरूका लागि अबको ठुलो चुनावी परीक्षा जर्मनी र फ्रान्समा हुनेछ।

के युरोपमा भइरहेको यो उदय वास्तविक हो, र यी कट्टर दक्षिणपन्थी पार्टीहरू चुनाव जितेर सत्तामा पुग्न कत्तिको सफल होलान्?

कट्टर दक्षिणपन्थी इटाली र

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

भिक्टर ओर्बानको अघिल्लो महिनाको चुनावी हारलाई एक आश्चर्यजनक घटनाका रूपमा हेरियो, विशेष गरी उनको सोह्र वर्ष लामो सत्ताकाल र हंगेरीको लोकतन्त्रलाई धराशायी बनाएको पृष्ठभूमिमा। तर लोकतन्त्रको क्षयीकरण गर्ने नेताहरूलाई पदबाट हट्न बाध्य पारिनु कत्तिको असामान्य कुरा हो ?

हाम्रो अध्ययनले यो असामान्य होइन भन्ने देखाउँछ। लोकतन्त्रको चीरहरण गर्ने अधिकांश राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीहरूले पद त्याग्ने मुख्य कारणमा उनीहरू पुनः निर्वाचित हुन असफल हुनु वा कार्यकालको सीमा (टर्म लिमिट) का कारण पुनः चुनाव लड्न नपाउनु हो। यसरी पद छाड्नेहरू मध्ये अधिकांशको ठाउँमा यस्ता नयाँ नेताहरू आउँछन् जसले लोकतान्त्रिक संस्थाहरूको सम्मान गर्छन् र तिनलाई पुनर्जीवित गर्ने आशा राख्छन्।

हाम्रो अनुसन्धानले सन् …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

जेनेरेटिभ आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको आगमन सार्वजनिक सरोकारका सञ्चार माध्यम (Public Interest Media) र लोकतन्त्रका लागि एउटा महत्त्वपूर्ण मोड (watershed moment) साबित भएको छ।

ठुला जेनेरेटिभ एआई प्रदायकहरूको एकाधिकारवादी र दोहनकारी अभ्यासहरू, अपर्याप्त नियमन र प्लेटफर्मीकरण (platformisation) तर्फको विद्यमान प्रवृत्तिका कारण पहिले नै कमजोर भइसकेको सञ्चार माध्यमको इकोसिस्टमले सार्वजनिक सरोकारका सञ्चार माध्यम र ज्ञान प्रणालीको दिगोपन तथा निष्ठामा गम्भीर असर पारेको छ, जुन हाम्रो लोकतन्त्रका मुख्य स्तम्भहरू हुन्।

‘जेनेरेटिभ एआईको युगमा सञ्चार माध्यमको सुदृढीकरण’ नामक कार्य-अनुसन्धान र संवादको एक भागको रूपमा, द डाटा ट्याङ्क (The Data Tank) ले एक समीक्षा (literature review) गरेको थियो। यस अन्तर्गत जम्मा २२१ वटा प्राज्ञिक, उद्योगगत र …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail
Newer Posts
Independent News Service (INS)

सम्पर्क
आदर्श मार्ग, थापाथली, काठमाडौ
इमेल : freedomnews2022@gmail.com

सोसल मिडिया

© 2021 Freedom News Service Pvt Ltd. All rights reserved