अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षा टोलीसँग बैठक गरी इरानमा जारी विरोध प्रदर्शनहरूमा सरकारको हिंसात्मक दमनबारे छलफल गरेका छन्।
प्रदर्शनहरू दुई हप्ताभन्दा बढी समयदेखि जारी छन्, जसको सुरुवात डिसेम्बर २८, २०२५ मा इरानी मुद्रा (रियाल) को मूल्यमा भारी गिरावटबाट भएको थियो। यो आर्थिक असन्तुष्टिबाट सुरु भए पनि यो अब सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको शासनविरुद्ध व्यापक चुनौती बनेको छ। विरोध प्रदर्शनहरू इरानका सबै ३१ प्रान्तहरूमा फैलिएका छन् र ६०० भन्दा बढी स्थानहरूमा पुगेका छन्।
मानव अधिकार कार्यकर्ताहरूका अनुसार, दमनमा कम्तीमा २,५७१ जना मारिएका छन् (जसमध्ये अधिकांश प्रदर्शनकारीहरू हुन्), जसमा १,८५० प्रदर्शनकारी र १३५ सरकारी पक्षका व्यक्ति छन्। १६,७०० भन्दा बढी पक्राउ परेका छन्। ट्रम्पले मृत्युको सङ्ख्या बारे विभिन्न रिपोर्टहरू सुनेको बताएका छन् र यो “महत्त्वपूर्ण” रहेको उल्लेख गरेका छन्।
ट्रम्पले तेहरानलाई “मानवता देखाउन” आग्रह गर्दै भनेका छन्, “उनीहरूसँग ठुलो समस्या छ। म आशा गर्छु कि उनीहरूले मानिसहरूलाई मार्नेछैनन्।” ट्रम्पले प्रदर्शनकारीहरूलाई “इरानी देशभक्तहरू” भनेर सम्बोधन गर्दै भने, “प्रदर्शन जारी राख्नुहोस् र सम्भव भएसम्म आफ्ना संस्थाहरू कब्जा गर्नुहोस्। मार्ने र दुरुपयोग गर्नेहरूको नाम बचाउनुहोस्… तपाईँहरूलाई निकै खराब व्यवहार गरिएको छ।” उनले “सहयोग आउँदै छ” (help is on its way) भनेका छन् तर यसको विवरण दिएका छैनन्।
ट्रम्पले इरानी सरकारलाई “खराब व्यवहार गरिरहेको” बताउँदै हिंसात्मक दमन भए अमेरिका सैन्य कारबाही गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। उनले इरानसँगको वार्ता रद्द गरेको घोषणा गरेका छन्। यसबाहेक, उनले इरानसँग व्यापार गर्ने देशहरू (चीन, संयुक्त अरब इमिरेट्स, टर्की, ब्राजिल र रुस) माथि तत्काल २५ प्रतिशत ट्यारिफ लगाएका छन्।
इरानी संयुक्त राष्ट्रसङ्घका राजदूत अमिर सईद इरावानीले ट्रम्पको टिप्पणीहरूलाई “हस्तक्षेपकारी” र “हिंसा भड्काउने” भनेका छन्, जसले इरानको सार्वभौमिकता र राष्ट्रिय सुरक्षालाई खतरा पुर्याउँछ। इरानी सांसदका सभामुखले अमेरिका र इजरायललाई “वैध निशाना” बनाउने चेतावनी दिएका छन् यदि अमेरिकाले बल प्रयोग गरे। इरानले प्रदर्शनहरूलाई विदेशी षड्यन्त्र (इजरायल र अमेरिका) सँग जोडेको छ र राज्य मिडियामा ९७ जना प्रदर्शनकारीहरूबाट “स्वीकारोक्ति” प्रसारण गरेको छ, जसलाई जबरजस्ती गरिएको आरोप छ।
यो इरानमा वर्षौँदेखिको सबैभन्दा ठुलो विरोध हो, जसले १९७९ को इस्लामिक क्रान्तिपछिको दमनकारी शासनलाई चुनौती दिएको छ। आर्थिक सङ्कट (मुद्रा अवमूल्यन, उच्च मुद्रास्फीति) बाट सुरु भए पनि यो अब राजनीतिक परिवर्तनको मागमा केन्द्रित छ। इन्टरनेट कट र सञ्चार अवरोधका कारण स्थिति जाँच्न कठिन छ, तर अनलाइन भिडियोहरूमा सडकहरूमा भीड र गोलाबारी देखिन्छ।
ट्रम्पले आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षा टोलीसँग परामर्श गरिरहेका छन् र कूटनीतिदेखि सैन्य हस्तक्षेपसम्मका विकल्पहरू विचार गरिरहेका छन्। तर तत्काल सैन्य कारबाहीबाट भने उनले रोकेका छन्।
श्रोत: आइएनएस-स्वतन्त्र समाचार
एजेन्सी का अन्य पोस्टहरु:
- स्पेनको आप्रवासी नियमितीकरण योजनाप्रति युरोपेली आयोगको असन्तुष्टि
- अल्बानियामा सरकारविरुद्ध चर्कियो हिंसात्मक प्रदर्शन
- एप्पल डेलीका संस्थापक जिम्मी लाईलाई २० वर्ष कैद
- ऐतिहासिक बहुमतपछि ताकाइचीको काँधमा जापानी अर्थतन्त्रको भार
- भुटानका नेपालीभाषी ‘राजनीतिक बन्दी’ हरूको रिहाइ माग्दै दार्जिलिङका नेता
- फ्रान्सेली अधिकारीद्वारा एक्सको पेरिस कार्यालयमा छापा
- ट्रम्पद्वारा भारत-अमेरिका व्यापार सम्झौता भएको घोषणा
- इरानमाथि आक्रमण भए ‘क्षेत्रीय युद्ध’ हुने सर्वोच्च नेता खामेनीको चेतावनी
- इजरायलको हवाई हमलामा ११ प्यालेस्टाइनी मारिए
- इजरायलले गाजा युद्धमा सत्तरी हजारभन्दा बढी मृत्यु स्वीकार्यो