मध्यपूर्वमा शान्तिको नयाँ प्रयास, ट्रम्पको सकारात्मक सङ्केत

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको शान्ति वार्ता पुनः सुरु हुन सक्ने सङ्केत गर्नुभएको छ।

गत सप्ताहान्तमा पाकिस्तानको इस्लामावादमा भएको वार्ता निष्कर्षविहीन टुङ्गिएपछि विकसित भएको तनावका बिच राष्ट्रपति ट्रम्पको यो अभिव्यक्ति सार्वजनिक भएको हो। ट्रम्पले आगामी दुई दिनभित्रै वार्ताको अर्को चरण सुरु हुन सक्ने सम्भावना रहेको बताउनुभएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

यसअघि इस्लामावादमा भएको २१ घण्टा लामो वार्तामा इरानले युरेनियम संवर्धन २० वर्षसम्मका लागि स्थगित गर्नुपर्ने अमेरिकी प्रस्ताव अस्वीकार गरेपछि वार्ता भङ्ग भएको थियो। वार्ता असफल भए लगत्तै राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानी बन्दरगाहहरूमा कडा सामुद्रिक नाकाबन्दी घोषणा गर्नुभएको थियो। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका अनुसार अहिले इरानी तट र बन्दरगाहमा व्यापारिक जहाजहरूको आवतजावत पूर्ण रूपमा ठप्प पारिएको छ। अमेरिकी जलसेनाले स्ट्रेट अफ हर्मुज  क्षेत्रमा कडा निगरानी राख्दै इरान जाने वा त्यहाँबाट आउने जहाजहरूलाई रोकिरहेको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले न्यु योर्क पोस्टसँगको कुराकानीमा पाकिस्तानी सेना प्रमुख जनरल असिम मुनिरको मध्यस्थताको प्रशंसा गर्दै वार्ता पुनः सुरु हुने आशा व्यक्त गर्नुभएको हो। ट्रम्पले भन्नुभयो, “आगामी दुई दिनभित्र केही सकारात्मक हुन सक्छ, हामी इस्लामावादमा पुनः वार्ता गर्न इच्छुक छौँ।” यद्यपि, इरानी पक्षले यसबारे आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गरिसकेको छैन। इरानले युरेनियम संवर्धनमा ५ वर्षको मात्र रोक लगाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसलाई अमेरिकाले ‘अपर्याप्त’ भन्दै आएको छ।

अमेरिका र इरानबिचको यो सैन्य तथा कूटनीतिक टकराबले विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा ठुलो उतारचढाव ल्याएको छ। नाकाबन्दीका कारण तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलर नाघेको थियो, तर वार्ता पुनः सुरु हुने सङ्केतले मूल्यमा केही गिरावट आएको छ। यदि अप्रिल २१ सम्म जारी रहने युद्धविराम भित्र कुनै सम्झौता हुन नसकेमा मध्यपूर्वमा पुनः युद्ध चर्किने खतरा रहेको विश्लेषण गरिएको छ।