इरानमा अमेरिकी आक्रमणले शान्तिको सम्भावना धमिलिएपछि युरोपेली सेयर बजारमा मन्दी

इरानसँगको द्वन्द्व अन्त्य हुने र शान्ति स्थापना हुने आशामा एकाएक धक्का लागेपछि मंगलबार (मे २६) युरोपेली सेयर बजारमा गिरावट आएको छ। अमेरिकाले इरानको दक्षिणी क्षेत्रमा ‘प्रतिरक्षात्मक’ भन्दै नयाँ हवाई आक्रमण गरेपछि क्षेत्रमा तनाव कम हुने लगानीकर्ताहरूको अपेक्षा कमजोर बनेको हो। यस भूराजनीतिक अनिश्चितताका कारण विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा भने वृद्धि भएको छ।

मंगलबार समग्र युरोपेली बजारको सूचक मानिने ‘प्यान-युरोपियन स्टक्स ६००’ ०.६ प्रतिशतले घटेर ६२८.०१ अङ्कमा ओर्लिएको छ। यसअघि सोमबार मात्रै उक्त सूचक गत फेब्रुअरी २७ (द्वन्द्व सुरु हुनुभन्दा अघिल्लो दिन) यताकै उच्च बिन्दुमा पुगेको थियो भने आफ्नो ऐतिहासिक रेकर्डभन्दा मात्र १ प्रतिशत तल थियो। तर, अमेरिकी आक्रमण र अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियोले इरानसँगको सम्झौता निष्कर्षमा पुग्न “केही दिन लाग्न सक्ने” अभिव्यक्ति दिएपछि बजारमा उत्साह मन्द भएको हो।

इरानमाथि भएको पछिल्लो आक्रमणका कारण बेन्ट क्रुडको मूल्यमा ४ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धि भएको छ। ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’को जलमार्ग हुँदै हुने तेल आयातमा निर्भर रहने युरोपेली मुलुकहरूका लागि तेलको यो मूल्यवृद्धिले पुनः मुद्रास्फीति (महँगी) बढाउने चिन्ता थपिदिएको छ।

युरोपका अधिकांश प्रमुख सेयर बजारहरू ओरालो लागे पनि बेलायतको फुट्सी १०० भने सोमबारको सार्वजनिक बिदापछि खुल्दा ०.२ प्रतिशतको सामान्य बढोत्तरीमा रह्यो। यद्यपि, बेलायती बजारको यो वृद्धिलाई तेल उत्पादक विशाल कम्पनी बीपीको सेयर गिरावटले सीमित गरिदियो। बीपीले आफ्ना अध्यक्ष अल्बर्ट म्यानिफोल्डलाई ‘सुशासन र आचरणसम्बन्धी गम्भीर त्रुटि’ का कारण तत्काल लागू हुने गरी पदबाट हटाएपछि कम्पनीको सेयर मूल्य ४ प्रतिशतले खस्कियो।

त्यस्तै, विलासी कार निर्माता कम्पनी फेरारीको सेयर मूल्यमा ८.४ प्रतिशतको भारी गिरावट आयो। पोर्श र ल्याम्बोर्गिनी जस्ता प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरूले बजारमा माग कम भएको भन्दै विद्युतीय सवारीतर्फको आफ्नो योजनालाई सुस्त बनाइरहेका बेला फेरारीले आफ्नो पहिलो पूर्ण रूपमा विद्युतीय कार सार्वजनिक गरेपछि लगानीकर्ताहरू झस्किएका हुन्। यसले समग्र अटोमोबाइल क्षेत्रलाई नै १.९ प्रतिशतले तल झारेको छ।

यसैबिच, युरोपेली केन्द्रीय बैङ्ककी बोर्ड सदस्य इसाबेल श्नाबेलको अभिव्यक्तिले पनि बजारलाई प्रभावित पारेको छ। उनले इरानसँग शान्ति सम्झौता भए पनि आगामी जुन महिनामा केन्द्रीय बैङ्कले ब्याजदर बढाउनुपर्ने धारणा राखेकी छन्।

हाल बजार विश्लेषकहरूले जुन महिनामा हुने ईसीबीको बैठकबाट ब्याजदर २५ बेसिस प्वाइन्ट (०.२५ प्रतिशत) ले बढ्ने सम्भावना ९० प्रतिशत रहेको र यस वर्षको अन्त्यसम्ममा थप दुई पटक ब्याजदर वृद्धि हुन सक्ने प्रक्षेपण गरेका छन्। यद्यपि, यूबीएस ग्लोबल वेल्थ म्यानेजमेन्टका प्रमुख लगानी अधिकारी मार्क हेफेलेका अनुसार बजारले ब्याजदर वृद्धिको जोखिमलाई बढी आकलन गरेको र सुस्त बन्दै गएको जिडिपी वृद्धिको असरलाई कम आँकेको बताएका छन्।