Home » विज्ञान/प्रविधि » Page 3
Category:

विज्ञान/प्रविधि

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एआई (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) र साइबर सुरक्षासम्बन्धी बहुप्रतीक्षित कार्यकारी आदेश अन्तिम समयमा स्थगित गर्नुभएको छ। आन्तरिक नियमनका प्रावधान र सरोकारवाला निकायहरूबिचको असमझदारीका कारण हस्ताक्षर हुनुभन्दा केही घण्टा अगाडि मात्र यो योजना रोकिएको हो।

बिहीबार ओभल अफिसमा उक्त ऐतिहासिक आदेशमा हस्ताक्षर गर्ने र प्रविधि क्षेत्रका दिग्गज प्रमुख कार्यकारी अधिकारीहरूसँग सामूहिक तस्बिर खिचाउने सम्पूर्ण तयारी पूरा भइसकेको थियो। तर, ट्रम्पका शीर्ष सल्लाहकार र केही प्रमुख प्राविधिक कार्यकारीहरूले मस्यौदाको पाठप्रति कडा असन्तुष्टि जनाएपछि ह्वाइट हाउस पछि हटेको हो।

कार्यकारी आदेश रोकिनुको मुख्य कारण राष्ट्रपति ट्रम्पको नियमनप्रतिको अरुचि रहेको स्रोतहरूले दाबी गरेका छन्। बिहीबार पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले भन्नुभयो:

“मलाई

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

जेनेरेटिभ आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको आगमन सार्वजनिक सरोकारका सञ्चार माध्यम (Public Interest Media) र लोकतन्त्रका लागि एउटा महत्त्वपूर्ण मोड (watershed moment) साबित भएको छ।

ठुला जेनेरेटिभ एआई प्रदायकहरूको एकाधिकारवादी र दोहनकारी अभ्यासहरू, अपर्याप्त नियमन र प्लेटफर्मीकरण (platformisation) तर्फको विद्यमान प्रवृत्तिका कारण पहिले नै कमजोर भइसकेको सञ्चार माध्यमको इकोसिस्टमले सार्वजनिक सरोकारका सञ्चार माध्यम र ज्ञान प्रणालीको दिगोपन तथा निष्ठामा गम्भीर असर पारेको छ, जुन हाम्रो लोकतन्त्रका मुख्य स्तम्भहरू हुन्।

‘जेनेरेटिभ एआईको युगमा सञ्चार माध्यमको सुदृढीकरण’ नामक कार्य-अनुसन्धान र संवादको एक भागको रूपमा, द डाटा ट्याङ्क (The Data Tank) ले एक समीक्षा (literature review) गरेको थियो। यस अन्तर्गत जम्मा २२१ वटा प्राज्ञिक, उद्योगगत र …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

गणितज्ञ तथा डेटा (तथ्याङ्क) वैज्ञानिक क्लाइभ हम्बीले सन् २००६ मै डेटालाई नयाँ तेलका रूपमा व्याख्या गरेका थिए। अर्थात् आधुनिक अर्थतन्त्रमा डेटा (सूचना)ले तेलले जस्तै शक्ति र मूल्य राख्न थालेको छ भन्ने उनको भनाइ थियो। औद्योगिक युगमा अर्थतन्त्र चलाउने मुख्य स्रोत तेल थियो, कार, उद्योग, यातायात सबै तेलमा निर्भर थिए। तर अहिले डिजिटल युगमा त्यो भूमिका डेटाले लिएको छ।

अहिलेको विश्व बजारमा जसको नियन्त्रणमा डेटा हुन्छ, भविष्यको अर्थतन्त्रमा उसैको प्रभाव बढी हुन्छ भनिन्छ। यही कारण अहिले अमेरिका, चीन, युरोपदेखि मध्यपूर्वसम्म डेटा सेन्टरमा अर्बौँ डलर लगानी गरिरहेका छन्।

डेटा सेन्टरको महत्त्व नेपालमा पनि बढ्दै छ। प्रविधिको प्रयोग बढ्दै जाँदा र हरेक क्षेत्रमा …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

मुस्ताङमा एआई ड्रोन प्रविधिद्वारा वन गस्ती सुरु गरिएको छ। अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना, इलाका संरक्षण कार्यालय जोमसोमले मुस्ताङका उच्चलेंक, खर्क र पाटनमा एआई ड्रोन प्रविधिद्वारा वन गस्ती गर्न सुरु गरिएको जनाएको छ।

मुस्ताङमा ड्रोन प्रविधिद्वारा चलचित्र, डकुमेन्ट्री फिल्म र चाडपर्वलगायत श्रव्य दृष्यहरु छायाङ्कन गरिने गरिएको भए पनि अन्नपूर्ण संरक्षण आयोजनाले पहिलो एआई प्रविधिको ड्रोन क्यामेरा वन गस्ती गर्ने कार्यमा प्रयोगमा ल्याएको हो। यहाँको कठिन भूगोल र यहाँका उच्चस्थानका न्यून मानव बस्ती रहेका स्थानमा वन अनुगमन गर्नका लागि पहिलो पटक एआई ड्रोन प्रविधि प्रयोगमा ल्याइएको हो।

एक्याप संरक्षित वन तथा वनपैदावारको संरक्षण तथा वन्यजन्तुको चोरी सिकारीलगायत वन क्षेत्रहरूमा हुने विभिन्न प्रकारका …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

मुस्ताङको नेपाल–चीन उत्तरी कोरलानाका दशगजा क्षेत्रमा माइक्रोवेब बिटिएस टावरका लागि थप उपकरण जडान गरिएको छ। लोमान्थाङ गाउँपालिकाको समन्वयमा नेपाल टेलिकम प्रादेशिक निर्देशनालय पोखरा र नेपाल टेलिकम जोमसोम कार्यालयको टोलीद्वारा शनिबार कोरला नाकामा थप सञ्चार उपकरण जडान गरिएको जनाएको छ।

कोरला नाकामा तीन वर्षअघि नेपाल टेलिकम जोमसोमले सञ्चारको पहुँच स्थापित गर्न माइक्रोवेब रेडियो लिङ्कको बिटिएस टावर जडान गरेको थियो। कोरला नाकामा त्रिपाल टाँगेर व्यापार गरी बस्ने व्यवसायी र अवलोकनका लागि जाने पर्यटकको सहजताका लागि सञ्चारको पहुँच स्थापित गरिएको थियो।

कोरला नाकामा सञ्चारको पहुँच स्थापना गरिएको भए पनि माइक्रोवेब रेडियो लिंकका लागि उपकरण क्षमता कम हुँदा सञ्चार सुविधा भरपर्दो बन्न सकेको थिएन। …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

नेपालमा वर्षमा रु ४०अर्ब बढीको मोबाइल आयात हुन्छ।मोबाइल आजको युगमा आम मानिस र क्षेत्रको अपरिहार्य साधन भइसक्यो।यो सञ्चारको मात्र साधन रहेन। यो साधन बिक्री र मर्मत गर्ने व्यवसायीको सङ्ख्या पनि पचास हजार माथि छ।यस्ता २७हजार व्यापारी सदस्य बनिसकेको र ७० जिल्लामा शाखा भैसकेको महासङ्घ पनि रहेछ। जेठ एक र दुईमा महासङ्घको पाँचौँ महाधिवेशन भयो। करिब दुई हजार व्यवसायी काठमाडौँको सभागृहमा भेला भएका थिए।

वर्तमानको एक कदमले नै भविष्यको दशा र दिशानिर्देश गर्दछ। आज नेपाल मोबाइल व्यवसायी महासङ्घले त्यो कुरालाई सिद्ध गरिदिएको छ। त्यो एउटा सानो समूह र सोचको परिणामबाट जन्मिएको संस्था राष्ट्रिय स्तरमा स्वाभिमानका साथ उपस्थित दर्जा गर्ने दह्रो व्यावसायिक …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

आज विश्वका विभिन्न देशमा ‘विश्व दूरसञ्चार तथा सूचना समाज दिवस’ विविध कार्यक्रम आयोजना गरी मनाइँदै छ।

‘इन्टरनेट’ तथा सूचना–सञ्चार प्रविधि (आइसिटी) को प्रयोगमार्फत समाज र अर्थतन्त्रमा ल्याउन सकिने सकारात्मक परिवर्तनबारे चेतना अभिवृद्धि गर्ने तथा डिजिटल विभाजन कम गर्ने उद्देश्यले हरेक वर्ष मे १७ मा यो दिवस मनाउने गरिन्छ।

‘डिजिटल विभाजन’ भन्नाले सूचना तथा सञ्चार प्रविधि (इन्टरनेट, कम्प्युटर, स्मार्टफोन आदि) मा पहुँच भएका र पहुँच नभएका व्यक्ति, समुदाय वा क्षेत्रबीचको असमानतालाई जनाउँछ। विशेषगरी इन्टरनेट सेवा, प्रविधिको प्रयोग गर्ने सीप, डिजिटल शिक्षा तथा सूचना प्राप्त गर्ने अवसरको उपलब्धता र अनुलब्धता हो। शहरबजारका मानिसले सहज रूपमा इन्टरनेट र अनलाइन सेवा प्रयोग गर्न पाउँदा …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

वर्ल्ड इकोनोमी फोरमले ‘फाइभजी’ प्रविधिलाई ‘इन्टेलिजेन्ट इकोनोमी’को आधार मानेको छ। उक्त संस्थाले फाइभजी प्रविधि उद्योग, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि र सार्वजनिक सेवामा डिजिटल क्रान्तिका लागि आवश्यक रहेको जनाएको छ। उच्च गतिको इन्टरनेट, ‘लो लेटेन्सी’ र कैयौँ उपकरणलाई एकैसाथ जोड्ने क्षमताका कारण फाइभजीले कृत्रिम बुद्धिमत्ता, स्मार्ट सिटी, स्वचालित उद्योग र डिजिटल व्यापारलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन सक्ने फोरमको निष्कर्ष छ।

फाइभजीले उत्पादनशीलता, रोजगारी, नवप्रवर्तन र आर्थिक वृद्धिलाई तीव्र बनाउँदै राष्ट्रलाई चौथो औद्योगिक क्रान्तिको केन्द्रतर्फ अघि बढाउने शक्तिशाली उत्प्रेरकको भूमिका खेल्न सक्छ। हाल विश्वमा फाइभजी नेटवर्क केवल उच्च गतिको इन्टरनेट सेवा मात्र नभई मुलुकको अर्थतन्त्र रूपान्तरण गर्ने आधारभूत पूर्वाधारका रूपमा पनि हेरिन थालेको छ। …

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

युरोपेली सङ्घले सामाजिक सञ्जालको क्षेत्रमा ठुलो कदम चाल्दै फेसबुक र इन्स्टाग्रामको कम्पनी मेटा विरुद्ध औपचारिक आरोप दर्ता गरेको छ। १३ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाहरूलाई आफ्ना प्लेटफर्महरू प्रयोग गर्नबाट रोक्न प्रभावकारी कदम नचालेको भन्दै ईयूले मेटालाई कडा चेतावनी दिएको हो।

बुधबार सार्वजनिक गरिएको ईयूको प्रारम्भिक अनुसन्धान प्रतिवेदन अनुसार, मेटाले आफ्नै नियमहरू कार्यान्वयन गर्न असफल भएको र यसले गर्दा लाखौँ बालबालिकाहरू सुरक्षा जोखिममा परेको उल्लेख गरिएको छ।युरोपेली आयोगका अनुसार मेटाले डिजिटल सेवा ऐनको उल्लङ्घन गरेको छ।

युरोपेली आयोगले मेटाविरुद्ध लगाएका मुख्य आरोपहरूमा सबैभन्दा गम्भीर विषय कमजोर उमेर प्रमाणीकरण प्रणाली रहेको छ, जसले गर्दा बालबालिकाहरूले आफ्नो वास्तविक जन्म मिति ढाँटेर सजिलै फेसबुक

0 comment
0 FacebookTwitterEmail

प्राकृतिक रुपमा सुन्दर नुवाकोटको किस्पाङ गाउँपालिका शैक्षिक गन्तव्यस्थलका रुपमा पनि अघि बढ्दैछ । पछिल्लो तीन वर्षयता गाउँपालिकाले प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (सीटीइभिटी) बाट सम्बन्धन लिएर सुलभ मूल्यमा प्राविधिक शिक्षालय सञ्चालन गरेपछि पूर्वको सङ्खुवासभादेखि पश्चिमको कञ्चनपुरसम्मका विद्यार्थी प्राविधिक शिक्षा लिन किस्पाङ पुगेका छन् ।

मुलुकभरका गाउँपालिकामध्ये स्वास्थ्यतर्फको बहुप्राविधिक शिक्षालय आफैँले सञ्चालन गर्नेमा पहिलो भएको किस्पाङ गाउँपालिकाले सामान्य चिकित्सा र डिप्लो इन फार्मेसीको कोर्स पूरा गर्न रु एक लाख ९५ हजार मात्रै शुल्क लिँदै आएको छ ।

किस्पाङ गाउँपालिका–३, काहुलेमा २०८० सालमा स्थापत सो शिक्षालयले पहिलो व्याच ढिलो सम्बन्धनका कारण डिप्लोमा इन फार्मेसीमात्र भर्ना गरेको थियो । दोस्रो ब्याचका सामान्य
0 comment
0 FacebookTwitterEmail
Independent News Service (INS)

सम्पर्क
आदर्श मार्ग, थापाथली, काठमाडौ
इमेल : freedomnews2022@gmail.com

सोसल मिडिया

© 2021 Freedom News Service Pvt Ltd. All rights reserved