समाचार

राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले देशभरका ७५३ वटै स्थानीय तहको खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता (वास) अवस्थाको विश्लेषण गरी तयार पारेको सूचकांक सहितको तथ्यांक प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ।

राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले शुक्रबार ललितपुरमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा नेपालमा खानेपानी तथा सरसफाइको अवस्था विषयक प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयका प्रमुख तथ्यांक अधिकारी लक्ष्मी बस्नेतले खानेपानी तथा सरसफाइका क्षेत्रमा प्राथमिकताका साथ गर्नुपर्ने विकास र पूर्वाधार निर्माणका काम सञ्चालनका लागि तथ्यांक ले सहयोग पुर्‍याउने बताए।

“प्रतिवेदनमा प्रदेशगत तथा ७५३ वटै स्थानीय तहको खानेपानी र सरसफाइको अवस्था तुलनात्मक रूपमा विश्लेषण गरी असमानता र सेवाबिचको अन्तर पहिचान गरिएको छ, ती अन्तर कम गर्न सम्बन्धित मन्त्रालय तथा निकायले नीति …

स्याफ्रुबेँसीमा सवारी साधान आवतजावत गर्नसक्ने ‘बेलिब्रिज’ निर्माण तीव्र गतिमा अघि बढेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण र स्थानीय प्रशासनको समन्वयमा कार्यलाई गति दिइएको हो।

यसैबिच, प्रमुख जिल्ला अधिकारी कमलप्रसाद पाण्डे, प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख डा धर्मराज उप्रेती नेतृत्वको टोलीले स्याफ्रुबेँसी क्षेत्रमा भइरहेका विभिन्न निर्माणको शनिबार स्थलगत अवलोकन तथा अनुगमन गरेको छ।

गत भदौ १० गते भोटेकोशीमा गएको बाढी कारण जिल्ला सदरमुकाम धुञ्चेबाट स्याफ्रुबेँसी जोड्ने पक्की पुल बगाएको स्थानमा नयाँ बेलिब्रिज जडानका लागि फाउन्डेसन (जग) निर्माण सुरु भइसकेको छ।

सो बेलिब्रिज जडान आगामी तिहारअघि नै सम्पन्न गर्ने लक्ष्यका साथ चौबिसै घण्टा काम भइरहेको जनाइएको छ।

यसैगरी, बाढीका कारण आवतजावतमा …

दाङको तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–१८ स्थित रानी सामुदायिक वन क्षेत्रमा कृत्रिम ड्याम निर्माण भएपछि स्थानीय किसानहरूका लागि सिँचाइ सुविधामा सहजता मिलेको छ। विगतमा सुक्खा क्षेत्रका रूपमा चिनिने र आकाशे पानीको भर पर्नुपर्ने जमिनहरूमा अहिले सहजै सिँचाइ पुग्ने गरेको छ।

बृहत् दाङ उपत्यका सिँचाइ आयोजनाद्वारा ड्याम निर्माणपछि अहिले हेमन्तपुर भेगमा सिँचाइ भइरहेको छ भने धनखन्ने, सानोदमार तथा दौडारे क्षेत्रका करिब दुई सय बिघा जमिनमा पनि सिँचाइको पहुँच विस्तारको क्रम अघि बढेको स्थानीय ड्याम संरक्षण समितिका अध्यक्ष गोविन्द नेपालीले बताए।

उनका अनुसार उक्त ड्याम निर्माण भएपछि सिँचाइ मात्रै नभई आसपासका कुवा तथा इनारहरूमा पानीको स्तर बढेको छ। यसले गर्दा पानीको सहजता भएको छ।

विगतमा …

हिजो विजयादशमी। निधारमा रातो टीका र शिरमा पहेँलो जमरा सिउरिएर आफन्तको हातबाट आशीर्वाद थाप्ने दिन। घरआँगन आफन्तले भरिएका छन्। कोही टीका र जमरा लगाएर तस्बिर खिचिरहेका छन्, कोही सामाजिक सञ्जालमा खुसी साटिरहेका छन्। कतै पिङको मच्चाइ छ। धेरैका लागि दसैँ उमङ्ग, भेटघाट र मीठोमसिनो खाने पर्व बनेको छ। गाउँबस्ती र सहरका टोल टोलमा दसैँका गीत गुन्जिरहेका छन्।

“आउँथ्यो दसैँ आउन त पहिला नि,

यस्तो मज्जा भा’थे’न कहिल्यै नि…”

गायक हेमन्त शर्मा र गायिका मेलिना राईको स्वरमा रहेको यो गीतमा ‘लिपसिङ’ मिलाउँदै टिकटकमा रमाउनेहरू पनि कम छैनन्। तर ठीक यसको उल्टो, ‘यस्तो नमज्जा कहिल्यै भएको थिएन’ भन्ने अवस्था यसपाली भोटेकोशी बाढीपीडितले …

प्रत्येक वर्ष विजयादशमीका दिन भक्तपुरको ब्रह्मायणी मन्दिरमा लाग्ने ब्रह्मायणी जात्रामा रातिदेखि नै दर्शनार्थीको भीड लागेको छ।

नवदुर्गाको शक्तिपीठका रूपमा मानिने ब्रह्मायणी मन्दिरमा आज त्रिपुरा सुन्दरी प्रकट हुने जनविश्वासअनुरूप परम्परादेखि नै विजयादशमीका दिन भव्य मेला लाग्ने गर्छ। भक्तपुरवासी धिमेबाजा बजाउँदै मध्यरातिदेखि नै घरघरबाट ब्रह्मायणीमा मेला भर्न पुगेका छन्।

व्रत बसेकाहरू घरदेखि मन्दिरसम्म घस्रिँदै, पल्टिँदै र शरीरमा ५, ७ तथा १८ वटा दीप (दियो) बालेर ब्रह्मायणी मन्दिर जाने र पूजा गर्ने प्रचलन छ। यहाँका बासिन्दाले शरीरमा बत्ती बालेर र शरीर नापेर ब्रह्मायणीसम्मको यात्रा पूरा गरेका छन्। यो परम्पराले मनोकाङ्क्षा पूरा हुने र धर्म प्राप्त हुने जनविश्वास छ।

मन्दिरमा आज नवदुर्गा प्रकट हुने …

बडा दसैँ अर्थात् दुर्गा पक्षको मुख्य दिन आज मान्यजनको हातबाट नवदुर्गाको प्रसादका रूपमा शुभ साइतको प्रतीक रातो टीका एवं समृद्धिको प्रतीक जमरा लगाइँदै छ।

दसैँ घर वा पूजा कोठामा नौ दिनसम्म पूजा आराधना गरिएको देवीको प्रसाद आज मान्यजनबाट लगाइन्छ। टीका प्रसाद ग्रहण गर्न साइत खोज्नेका लागि नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले आज बिहान १०:२६ बजेको साइत उत्तम रहेको जनाएको छ।

विजयादशमी आफैँमा शुभ दिन भएकाले आज टीका लगाउन सामान्य मानिसले साइत खोज्नु नपर्ने समितिका अध्यक्ष प्रा पुरुषोत्तम भट्टराईले जानकारी दिए।

“राज्य सञ्चालकले भने साइतमै टीका लगाउनुपर्छ, राज्य सञ्चालकले शुभ साइतमा टीका लगाउँदा प्रभु, मन्त्र र उत्साहशक्ति प्राप्त हुने शास्त्रीय वचन …

नेपालमा जलवायु परिवर्तनको तीव्र असर र बर्खा याममा आउने मनसुनी बाढी-पहिरोले हरेक वर्ष ठुलो जनधनको क्षति पुर्‍याउँदै आएको छ। तर, यस्ता विपद्‌का गम्भीर चेतावनीहरूलाई बेवास्ता गर्दै मुलुकभरका नदी तथा खोलाका प्राकृतिक बहाव क्षेत्रमा भौतिक संरचना निर्माण गर्ने क्रम झनै अनियन्त्रित बन्दै गएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय पत्रिका द न्यूयोर्क टाइम्सको अक्टोबर १३ को संस्करणमा प्रकाशित “जोखिमका बाबजुद नेपालमा नदीको बाढीग्रस्त क्षेत्रमा निर्माण कार्य जारी”(Nepal builds in river flood zones, despite risks) शीर्षकको विशेष खोजमूलक समाचारले नेपालमा नदी तटीय क्षेत्रमा भइरहेको भौतिक अतिक्रमण र यसका पछाडिका भू-स्थानिक तथा वैज्ञानिक तथ्याङ्कहरू उजागर गरेको छ।

समाचारले उल्लेख गरेको वैज्ञानिक प्रतिवेदनका अनुसार, काठमाडौँ उपत्यका …